j
V
r
I ■
t
t
I \
\
I
i
^^ ^^ ^ ^
■4 /^^ /A^.^, ^^^^^/^/ii^
5v
- ■
VAFTHRUDNISMAL
AFTHRUDMSMAL
SIVE
ODARUM EDDiE S.T.MUNDIAN.E
UNA.
QVAM
EX COD. MEMBR. BIBLIOTH. REGIM
CUM
VERSIONE LATINA, VARIETATE LECTIONUM, NOTIS PHlLO
LOGICO-CRITiaS, INDICEQVE VOCUM
PRO
STIPENDIO
COMMUNn'ATIS REGI>gi: OPPONENTIUM
EXAMINI SISTIT
I
GRIMUS JOHANNIS THORKELIN •
DEFENDENTE
DOCTISSIMO PHILOLOGIiE ET ARTIUM CULTGRIi;
THORARINO SIGV. LILIENDAHL.
IN AUDITORIO COLLEGII REGII DIE MARTIL
HORIS POST MERIDIEM SOLITIS.
HAVNIi^;, MDCCLXXIX.
TVPis ET iMPENsis AUG. FRID. STEINIL
4
Rob, Sherhighavi. de Anghr. Oripne pa^. 165.
■
^ r- ' Gerte fi Edrk non fninet, niajonim noftronun f i£la obrciintatc & caliglne obrxUn obllvioni trji-
derentiir. Naai ^id hiilorice (cricm inucilis ut fir, in ei^dem tanien eonun TheoIoG;ia, K.elii;]o, morcs,
& confvctudines dcrcribiintur.
' 1 *
SnUtiflius Philof. Ae Diis vtunAo. Cap. 111.
fA.}] cC^yoV r>jv ^iavoictv, ^^iv, Ori ftev ovv Qsioi oi fivdoi, ex rcov x^W^^f^^^^^
s^iv et^Biv* ycto TCov Yloi>]Ta)V oi B^BoKfi^rroiy^rcov '(pi?^Qa-G(p'cov oicL^i<roty Giri
Tctg re\BTctg Kctru^ci^ccvrBi ccvroi bv x^W/^oig 01 ^Boi f/.vB'oig bx^W^^to,
4 ' -*
r
ILLUSTRISSIMO VIRO
OWENO
AB HOEG GULDBERG
AUGUSTISSIMI REGIS ET STATUS INTIMO
SECRETARIO &c. &c.
I
FIR ILLUSTRISSIME!
onvenit temporibus noftris prxclarum illud
Veterumj honoribus artes ali, omnesqve in-
cendi ad ftudia gloria. Graeci qyidem, cum Mufi-
cam plurimi fecere , complures qvoqve habuerunt
*
hujus artis peritiffimos, Non dedecuit Epaminon-
dam canere /idibus ; qvin indod:us habebatur The-
miflocles cum cy tharam pulfare recufaret. Ut vero
cpli prx cseteris Geometria cepit^ crevit hoilos atnor-
qve
qve artis arithmeticae. Nec diflimilis reliqvarum
majoris pretii fcientiarum fuit conditio. Annua
centena conftituit Vefpafianus in ufus eorum qvi
vel Latinae vel Grxcx eloqventiae ftudio claruere
nec minus in poetas dc cujuscunqve magiftros artis
munificus. Viginti talentis una venit Ifocratis ora-
tio. Exulem Thucydidem non fua domum virtus
fed facundia reduxit. Menandrum Getam omnes
norunt fummam fibi aeftimationem eloqventia
meruifl^e. Divinum Homeri Opus fcrinio auro
gemmisqye diftindo, qvd Perficos inter ttiefauro^
liihil pr^etiofiiis reperiebatur , optimd Ib^vandum
putavit Alexander. Ab omnibus petebatur Arifto-
teles 5 naturae yeriqve nobiliflimus au£lor & civili^
qvoqve prHdentias' cbiirultiflinius; ■ Artes qvidem,
<3c
6? in Iiis; falutarem adeo miratus eft Ptdlemseii^ , jut *
Theombrotum centum talentis donaret. Qs^-antum
porro natae fafcinandis oculis arti pretium fecere Ari-
ftides^ Timomachusj AppelleSa Melantusj /qvoi-um
honqri debetur ^ qvod viii principes non indig^na»
ci,?ediderint pidorum Myfteriaa qvibus liberi fui in-
itigrentur. Tor- n
r '
ISTec fegnior aut parca magis fcientiarum cultrix
fuitaetaspofterior^ infelixiUademum, fiqvando has,;
humanae vitse duces «Sc magiftras fiverit evHefcere.:
Hiftoria femper, poefisqve 6c utriqve praeponenda
Theologia nunqvam non viguit. Non tamen de-i
fuere tempora, qvibus h$c vel illal fcicntia Px)tBn-j
tum Amore, multorum Jtudiis:, . <3c vuM. s^ftimatior>
b ne
I
i
ne poUeret, frigefcentibus cseteris 6c oblivioni ne-
gle£luiqve paulatim datis^u
m *
TU Yero VIR ILLUSTRISSIME ! qvippe cum
optime perfpicias qvanti publicae rei interfit , ita
jungi fcientias, ut una alteri manus qvafi auxiliatri-
ces porrigat, omnes fimul foves 6c promoves cul-
torumqve ingenia nofcere dc cognita praemiis & hu-
manitate excitare laboras, ut eo qvisqve currat im-
piger qvo impetu narurae fertur^ & propendet,
Sic TE3 aliisqve connitentibus Viris Regisqve infer-
vientibus ftudio atqve confilio^ non fine fummo Pa-
trix gaudio & emolumento, florent literae, perfi»
eruntur artes> latius latiusqve comm^da- difFun^
duiitur^ honor opesqve , (^[vibiis fulcris publica fa-
■ lus
lusnititur, incrementa. capiunt in dies laetiotia. Huc
leges tendunt tam fcholis 5 c^Mn CoimmnitMi Regja
in novum 6c meliorem redig-endie ftatum non ita
pridem fapientiiTime latae, qvLbusfcriberidis6ctuen-
dis TE etiam adhibuit Pater Patriae optimus.
Patere igitur VIR iESTIMATISSIME! ut hoc
qvalecunqve non induftrix folum meae 6c debiti le-
gibus obfeqvii fpecimen, fed fincerum , & qvod fo-
Jumpublice darepofliimj gratianimi&totTIBIno-
minibus devinftiffimx voluntatis monumentum di-
cam y addicam. OfFero illud ea fiducia , qva TE
adire , indulgentiamqve TUAM expetere mihi li-
■
cuit. TIBI enim totum me devov^o Deum preca-
ii .'I. ■
tus, ut TE inter fummos rerum ac juftitix in Patria
H
b 2 no-
i
r
4
ndftra moderatores rebus intereffe jubeat qvam diti-
tiflime in folatium Reipublicae eorumqve , qvi meo
exemplo illuftriflimum nomen TUUM ^ cum pie-
tate fihgulari & de vota fubmiflione fufpiciunt
Havnise,
i. XXIX M. Januarii
MDCCLXXIX.
CHens addiaifiimus
G. Johannis ThQrkelin.
1
L, S.
i
wA ddica ha^c , qvam vulgamus, Ode vulgo audit Vafthrud-
nismal: qvod ipfiqvoqve nomentribuitCodexnotse opti-
ma: membraneus Bibliothecse Regiae cimelion. Qvi codex, in-
• euntcfeculo decimo qvarto pi£tus nitide, fcriptusqve curahaud
vulgari folio 7. pag. 6. exhibet hoc carmen a titulo rubris inci-
picns literis.
Auftorem , ac c^terse S^Emundian^e Eddse partes , ^eqve
nefcit fuum : Vetuftiffimum autem effe, & Polyhiftore Oddenfi
antiqvius, monftrat di9:io gravis, terfa, fuisqvemunditiis, &
cana fimplicitate, qvam pofteri ca^tera do£ti nunqvam affeqvi
potuerunt, ubiqve commendabilis. De Eddis ame fari multa,
nihil opus eft: viri etenim maximi, qvos opt. Patriae Pater mo-
numentis arftoi orbis confervandis conftituit, Ssemundianam
membratim jam edi jubent , ejusqve notitiam confcribi. Ra-
tionem igitur mearum circa hanc Odam liicubrationum tantum
reddo. CodexRegius mihi textus auftor eft; eviStionem ille
pr^ftet, fiqva fcriptura, lefitio, diftin£tiove minusrite placpt:
omnia enim invariata dedi^ fi ftropharum per naturalem ver-
fuum partitioneni , & fuam cuiqve adfcriptam ftrophae perfo-
nam, ;iumerosqve exceperis. Qvam mutationem duxi necef
b g fa-
fariam cum inftar profe omnia in autographo fcripta cflent abs-
qve ulla ftropharum aut per fe, aut per fuas partes diftln£tione,
lineis novis ordinarie facienda.
■
Qvam attuli varietatem leStionum, fciendum eft, eam mc
dcbere Codici Chartaceo optimo, fcripto manu illuftr. Dni L
Erici. evcrget^e setatem devote colendi. Huc transiata ab eo
omnis eft varietas , qvam duse Chartx melioris notx in Islan-
dia aifervatae habuerunt ^) Cod. Chartaceus Langebechius ante,
jam vero. decus Bibliothecac Perill. Dni Skoningii. c) Charta-
eeusCodex, qvi a patria5'i;mV^j' nobis appcUatur, cuminSve-
ciaab alumno Collegii Antiqvitatum Regii, nefcio qvo *) fcri-
ptus fit, has vcro in oras a b. Langebeckio itlncre literario apud
exteros defun£to latus. '
« -
Verfionem more meoverbalem adhibui, notasqve breves,
at ut fpero, ad rem facientes. Inutilem noftra inter & Groeco-
rum Latinorumqve dogmata collationcm elTe dicant, qveiscon--
ftiteritutrosqveacommuni fonte neutiqvamhaufiffe. hidexvo-
cum eas habet folas qvse apud noftros^ haftenus cum literato
communicatos orbe fcriptores non obveniunt.
Et haec fane fuos habent naevos, fiias imperfe£liones,
mala neceffaria in qvovis labore, qvalis verfio Eddar eft; ubi
vo-
1 L
•) Adornavit idem verfionem Odarum aliqvot latinam , qvx tamcn exi-
guam mihi praeftitit utilitatem, Nec majori» momenti in obfcuris ar-
duisqve lucem attulit b. Ejolvi Jonae Paftoris olim Wallenfis Paraphrafis
Islandica conuncntariis jun£la in banc noftram Oden.
r \
voces obfoletae, fragmenta rerum a majoribus geftarum, fcri- •
barum menda nitori fuo, integritati, fideiqve reftituenda ftint.
Subfidiorum taceo defe£tum, qvi vel folus monet improbo la-
bori abftinendum effe, licet fpes a latere conftituta clamet, vo-
citet
Tu ne cede malis, fed contra audentior, ito.
Hasc difficultas in caufa eft, curejusmodi rerum tot etiam-
num latqant jaceantqve, qvae poft unum alterumve conatum ab
interitu vindicari, fu^eqve & publicse luci reddi potuiflent, me-
qve hxc molientem tantum non abfteruit. Per tot igitur ob-
ftacula eluQrantis, fi ^eqvis peritisqve le£toribus mea faltem in-»
duftria placuerit, habebit pnemium, qvo alacrior in pofterum,
& forte felicior majora conabicur. Scripfi Havnise 2 Kal. Febr.
I77y-
AD-
ADDENDA ET EMENDANDA.
l^ag, lin.
I. 5. pro admodum I. ad modum.
3- 1 7- pio ^evg 1. zeyff,
. 25. pro cjcdem I. eidem.
4. 16. pro Afyniiom 1, Asynr.iom.
5» wlt. pro habe I. habet.
10, 5. pro Kaldrifiadan 1. Kaldrifiadann. •
11, 25. pro Crotylol. Cratylo»
32. 28. pro Gigas 1. Vaniis,
33-. 3'' pi'o Tanam mtcv WolgamL Tfl«fiim ir>ter at^ve IVoigam»
37* 35. prt» qvcisminatur 1, qveis minatur,
3i* 9» pro f>atl. jjvinr.
26. pro afreift 1. drcift,
41. 6. pro (olikuh Hoddmivtis Chartsc legiint urm Htddinimif,
45* 9» pro enutiafitMr I. cnutriantnr.
47* 30. pro aflavcrat 1, afflaverat^
48« 25. pro feu 1. five,
55» 7- V^o fenfus 1. fcnfu,
1 1. pro adapprobantc I. approbdnte,
33. Fimbul forfan connatum eft ciun Angllco apud Junium to fmnhk qvod proprle dici
ait dc iis, qvi rcm aliqvam infcite, infabre tradant, qvod Svecis fninla &Bcli(, apud
Kranier,/tf7«f;c7/, fymekn^ S^QtCCnpofrcn trcibCll / nugari, fcmel achtig ftupidus,
inconditus, rufticus, barbarus: qvod pra^dicatum atati t Vjola dcfci iptas cum ob frigora
rigidas , tum ob mores fcris indignos conycnit,
$6, 53. pro mimerum 1. mnninum^
58. 23« pro crotylo 1, cratylo^
59. 19. pro diffimderc L diffindcre,
aH* pro taqve U itaqve,
4o. ajj. pro innotavcrit l. in;iataverit,
^2» 4. >//[3 probnim , convicium, contumelia, a qvo wifimjt- homo flullius fidei dcfcendit, rom-
nmdiflime derivari poflc m-cdo a ni\i Dan, iicdncdef deorfum, infra; haud alitcr ac Ne-
iertragtig homuncio qvi nihil curat qvid alii de ^ fuisqve failis judicium ferant , & Nt-
dtrtragtighed cjusmoili animalis neqvitia iniqvitas*
<)4' 7. pro cremor 1. cremorem.
66, 1 6. pro p in \) \, p in f.
67- 5- pro Wafthrudncs l Vafthrii4t?i5.
CON
vafthrudnismAl.
CONTENTUM.
T-Ticc Ode, qvff inter Eddicas in Cod. Reg. qvarta eft, admodum colIof|vii majoribu»
ndamari, iter qvoddam defcribit, ab Odiiio fub Gangrndi iiomine latenti nd Vaf-
thrtidnem Gi^antum qvemdam Principem fufceptum. Cujus itlHeris hic erat finis, ut,
certarent , experirentur , demonftrarent , uter fapientior hnberetur. Multis igitur
qvsftionibus uhro citroqve mot4s, folutisqve, plurima, qviE majorum in religione
dogmata continent, proponuntur, Sunt fc. , qvic eorum Cosmogoniam , ut ftrophis
XXI. XXIX. XXX. XXXIII. illuflrant. Sunt, qvse eovum de mundi interitu ideas
docent ftroph. fc. XIX. XLV. XLVII. XLIX. LIII, <Sc hominura poft mortem con-
ditionem ftroph. XL. Sunt nlia deniqve, qveis rerum naturahum ratio exponitur ftroph.
nenipe XIL XIV. XXH. XXV. XXVIL XXVIII. XLII. XLV.
A Stropha
Stropha
O D I N N.
Rad pu mer nu Frigg. i)
allz mic fara a) tlpii:
at vitia Vaf^rudnis.
forvitni mikla
qvej) ec mer a fornom ftaufom
vip pann inn z\iS/mn2i i6tun,2)
Stropha 2.
FRIGG.
Heima letia
ec munda h) heriafaudr. 3)
i gaurdom goda.
c) f>vlat engi iotunn
fl) llftir. b) HeiJa-fimdr. C. S, c) J>vi engl. L.
cc
I ) FrUiga , Fiorgvini filia , conjux Odinz crat Re^iiiaqve cocli. vid, My thol. III & XXX. coll cum
illnftrifl'. Dni P. F, Sulm fcripto rfe Odino.
a)Vcv Jotuos ^ majores noftros, non modo honiires, ingcntia- covpora , fed ctiam djemones, ge-
nios, femideosiive intcllexiffe nccelTiim eft. In priori figniiicatu nobis adhuc fumitur utolim;
iinde Jotmiheivir Jocunorum patria. Deos nutem fed medioxumos fuifle ex Stropha XXXVII
infra, ubt de I-Irafvtel^o Ventorum patre , qvi Jotunn appellatur, ai.!.itur, facile p.itct. conf.
Edd. Mythol. IV. de Kwrero. Nec obflat illa negans, rnternm pro Dco habitum fuiffc; •
fcilicet ex plebe niinorum deorum efle potuit, nec tamcn divino cultli cekbratus. Ita apud
Ovid. Jupiter.
Sunt imhifemidci. funt ruflica NUMINA Kympha
Fnnuiqvt^ Satnriqvt , & luonticola; 5>/i'rt7«
Q;vQS coeli nondHm di^mmur honoYi.
r 1
Rc-
' «fP^>«l lt<|<*4 «l»!!*! ttl^
«i^H* tt>|»t ■>*|m» «1>|il< BI^M h<^iflK
•*i|f>i it*|iH
Strofha I,
ODINUS.
Da miJti confilium o i) Frigga!
Siqvidem ego cupio
htvifere Vafthrudnem :
Aviditatem^ magnam
Profiteor ejje mihi {experiundt) anti^vas literas
Qum omnifcio ifio 2) gigante.
StropJia 2-
FRIGGA.
T)omuitionem disfvaderem
3) Heroum Patrz
A manfionihiis T)eoriim /
NuUuiu cnim gigantem
A2
Omi-
Kcfpondent igitur jUni Grjttcorum Titanibus^ qvos non folum He/iodns in 6ioyoVlG(^, v. 640»
fed ipfe Heuff v. 640. ibid. ©e^f appclknt. Inter hos atqve Cigmtes , contra HeJTodnmX.c,
V. 207. CoU. cum V. Hi5. & Diodor. Siailmn Lib. V. p. 327. qvos feqvimtuv Pvncnpim Git%<cm,
Aiymcns PhihfopJms , & Servat. CnUans &c. cos confundcntes , hoc difcriminis cfTc docet
Strvius ad Mncid. L. VI. v. 5ilo. qvod "Titanas contra Satnrnum (^Tcrrn) (;enuerit, Gigantes
poftca contra j^orcw, & ferunt fabulic T/irtjifj j\b irata contraDcos Tnra ad cjus ultioncm crea-
tos , «ndc & Titancs di£li funt ATfO Tfjg Tireog ultionc.,. Sed ciim in his differentia fpe-
cifica nxiUaadfit, crcdidcrim Titnnes cmii Gifjmtihns cosdem efie, qvod vc\ communes utriS'
qve natalcs, formn, mores fat fuperqvc evincunt. Divcrfa carterum nomina diverfis tempori-
bus uni cicdcmqve genti, data efTc conftat.
3) Herjrt /dwf/r vocat Odinum f. -virorum Hcroumqvc pugna fortiiun' Patrcm. F.dd. Myth. UI»
Bieri etiam poteit ut Heriar hic fint illi Einhcriar 0: Monohcroes , VallialliE cives in Mytli.
XXXV. Ein pcr apocopen ablato. In feqvcnti ftropha invocat allda faudr qvod fignificar«
potcft & Seculorum 0: xtcrnum patrcui, & hoiuimun ^^enitoremj nam OM, AnJd i) sevum
houiines co viventes dcnotat.
VAFTHRUDNISMAL
cc hugda iafn rammann
fem Vafprudfn v^ra-
Stropha 3;
O D I N U S.
Fiold ec for, 4)
fiolj) ec freiftada,
fidlf) ec reynda Regin;
hitt vil ec vita,
. hve V^fprudms .
fala kynni fe.
■ Stropha 4.
F R I G G.
Heill pu farir. ,
heill pu aptr komer.
Heill pu Afynnum 5) fer.
Odi per dugi,
hvars f»u flcalt 6) or allda faudr
orpom msela iotun,
Stropha 5.
For pa Odin
at freifta orpspeki
pes inns alfvinna iotuns.
at
4) Fhrii/ja olivu Ex Oda Eddii: Sremimdianre Grimiusfneihin confht Odinnvi Xt.II itinera fufce-
piOc perfonatiim. Etenim liic, qvn; fingxilis itineiibus noniina fibi dcderit, divcrfa enumerat.
In Iiis Gfl7/^rrt/// dcefTe miror, nifi pro Gangkri ibi occurrenre, Ier»;i dcbent Guvgrady^ qvod
facilis credo, Gamkri qvippe nomine latuit olim Gylvtns Rex Sveciie Odinum & focios ex-
liloruturus. Ex oinnibus vero ejus icineribus hoc modo fufceptis nota nobis tantuiu lunt, qvfB
VAFTHRUDNISMAL. 5
Ofninor fortitudine ^arem
Vafthvudni effe.
Stropha 3.
ODINUS.
Multa ohivi, 4)
Mti/ta expertus fuiy
Multa tentavi numina;
Scire igitur cupio^
Qyalia Vafthrudni
Domicilia fint^
Stropha 4.
FRIGGA.
Salvus ito!
Salvus redito !
Salvus 72olis Dealus efto!
Inge72ium tihi {adjit) fufficiat
JJhicimqve opus hahueris 22ofter MevJlitatupi Pater!
Verhis alloqvi Gigantem.
Stroplia 5,
A.hiit protinus Odinus
Tei2tatum colloqviis fapiei2tiam
Omnifcii iftius Gigantisy
A 3 Ad
i) Vc{{tavts qvrda fxpius impreflh* a) Hervayarfajia Cnp. XV. pag;. i/ia. 3) GrhmiisviaL
4) Mythol. J'd'lfT: hnoiT. LI & 5) iter, qvod htcc nofl-ra, defcnbunt.
ofnmmn o\ intcviin Dav, imiMCftib/ fua (CCngC/ lcgit Cod. Reg, fcd placet mflgls kaio Cod.
Svccich oviMi» reiiiiui, ^ciVicttPri\fga de conjuge Deo follicitfl, anxiaqve optut, fibi & Denbus
cxteris gaudiiim foelici OHIni reditu pcicipicndum.
d) Or pvo vor nollci , oi.tiuie apud amiqvos dicitui- , hwjus loCQ cum fc, Vufthrnditz habe
Codex Langnoackiuum.
VAFTHR UDNIS MAL
at haullo hann kom
er atti Imsfader, 7)
inn geck Vggr 8) pegar.
Stropha 6.
ODINUS.
Heill pu nu Vafpnidmr
Nu em ec x hauU, kominn
a pic fialfann fia.
Hitt vil ec fyrft vita
Ef pu froper fer
d) eper alfyiper iotunn. 9)
w
Stropha 7.
V A F I> R U D N E R ;
Hvat er pat manna
er 1 minom e) fal
jD verpomc orpi a?
Ut pu ne komir 10)
orom haullom g) ofra
nema pu inn fnotrari fer.
Stropha g.
d) edr Cod. Erkius. e) faulum. f) verpo mic. gloffa cfl:. g) fia C. E, crfrd.
7) Imsffider C ut Cod. Lavgch. vnlt Vinisfnder o: Vmeyis Pater. VnfthYiidnan notflt, aut qvJa
filium habuit nominc VMi&mm^ a\it (qvod rci^ius cft) cum Pater cfl^et, Princcps f. Rcx J6tn~
norumy qvi Vmero, (de qvo infra,) editi erant. Adeo ut in ima hac voce duo adfmt tropi,
Metonymia fc, cfficientis.in K?rtc»'o.qvi!pro cffeilo, poftcris nempe ponitur, &Metaphora, qva
Patcr pvo Rege adhibetur.
8) ^f^"^- urium ex Odini nominibus, inSlii ab at hyggia f. Vggia ctirare, attcntum efTe. Qvoil
Odino f. Deo digniiis cftj qvwn fi illud ab yggr^ yggihgr 3; fufpeftoj timendo derivctiir.
VAFTHRUDNISMAL. 7
Ad aulam vejiit
Qvam pojfedit Gigantum Pater^
Intrat Yggus 8) ftatim.
StropJta 6.
ODINUi
Ave Vafthrudnis!
Jam tuam ingrejjus fum aula^
Te ipfum videndi gratia
Cupio autem imprimis fcire
An fapiens fisy
Omnifciusve Gigas? 9)
StropJia y.
VAFTHRUDNIS,
Qyts iHe hominum eft
Qvi meis in domiciliis
Alloqvitur 77ie verhis?
Neutiqvam egrediaris 10)
Ex noftris aulis
Nifi eo fapientior fis.
StropTia g.
5) ydtnn.. Sunt qvi pxuantvoce Jo.fHK fcomma appellato propinari, fcd falUintur, qvod v^XGagn-
vadns hofpes Ftifthnidnan Jptmm falutaiis edocef ftroplia hiic & cj- maximum initurus pericu
liuii, fi hcrofe tanto fuiffet iudignuni. conf. Stroplia XIX. ubi fe ipfum vocat Jotunem Vnf-
thriidvis.
j©) NeTitiqvam egredmis 8cc. Convenit hoc cum Mythol. Edd. 11 ubi Har f. Odinus^ Ganghro
liolpiti Dcorum fapicntiam tentaturo minatur, cxituu» iUi liberum minime concefrum h-i,,nifi
co fflpientiorem fe prcbarct Diis. Nec aliter hic cvenit; fiqvidcm periculum fapientia; arqvc
fimul capitis ineunt Vafthrndnis & hofpcs, vid. Strophti XI. coU. cum Stropha LV.
■
g VAFTHRUDNISMAL
Stropha
O D I N N.
Gagiirddr ii) ec heiti
Nu emc af gongo kojnina
pyrftr til pinna faia
lapar purfi
hefi ec lengi farit
oc pinna andfanga Jotunn,
Stropha 9.
V AFPRUDNIR.
Hvi pu pa Gagnrddr
h) mxViZ af golfi fyr?
12) farpu 1 fes i fal
pa Ikal freifta
hvarr fleira viti
Geftr eper inn gamli pulr. 13)
Stropha lo.
GAGNRADR,
r
6aupigr mapr
er til aupigs korar
h) majlir, i) hver.
11) Cmgradr ]cp;it Cod. ^!r/c. qvod iitiqvc rc)£lius; denotflt hoc itincre cintEtum, viatorcm, qvo
vevba jani de via ■vcni tendere videntur. Male vero Gagnvadi d: confiliis ingenui nomcn fibi
indidifiet Odiniis, qvippe qvi verfimis erat malefidusqve, C. S. legir, Gagnradir.
12) Mos fuit majovibus a prima incmoria , ubi pcrlonas illiiftres & melioris nota; adirent honoris
crgo cornm ftarc. necnifi jufTu fedeve. vid. Kdd. 5. 2, ftattu frammi fagdi Hitrmcdan)m fregn-
ar, fitin ikalfderreijrir o: Hnr Gylfiuin, dnnt qvarcrct, cornm fturc jujjit addc7ii^ docenuin fidtre
deliere. Sed hofpitaliras fcffis qvietem, cxoptata hcro fahite, dig^ito monftravit.
13) \>jdr. ut hvinc dudum obfolctam vocem intelliganms , opus eft, ad majorum mores provocare»
Hi pigritiem ignaviamqve odio habcntes, jJ otiandnvi ejfet, omacs in hoc intendcrc ncrvos,
«c
VAFTHRUDNISMAL. 9
Stroplia
OTilNUS.
Gagiiradus ii) nominor^
Qvi Jam de via veni
Sitihundits ad tua domivilia,
Mospitii iiidigens
{Diu profeEliis fiit)
Qvin ^ tuce Gigas! hofpitaUtatts.
Stroplia 9.
VAFTHRUDNIS.
Qvi igitiir Gagnrade!
Nos de pavime72to ajlo^veris cora?u?
Pete in aula fedem;
Et tunc experiundum erit
Qyis pliira fciat
HofpeSy an orator 13) fenecio.
Stropha 10.
GANGRADUS
Pauper Tiomo^
Qvi divitem aditp
Pro'
r
we (ithfi e/Jent , neqve Jiium otium foret utiofmn. Hinc viri foeminnrqve fenio confeiSli, <& rcbiis
gerendis vires pofcentibus iniitilcs, fcllularias e^ercebant artcs, in juvenibus erudiendis , qvani
plurimum occupatas. Sic nlii pliilofophnbantur; alii hiftorias, & fortia fadk virum enarra-
bant; alii caufas ferventis admodum fori, fcd domi fuse perorarunt. vid. Illuftr. Dni^^o/f, £i /cj
Patron1'mei maxinie colcndi notns in Gnnnl. Ophioglotta vit. pag. 4S\ & feqq. Omnes \iylia
o:orarc, pcrorarc, recenfere, rcpctcrc, fabulari, diccbantiir, fede infidcntes f. cathedra iUis
\iularfi6li o: cella oratoria. vid, Huvamal, a \^ttla prolixus fcrmo , oratio. Qvi docendi modus
litei-is antiqvior fit, neceflTum cft, imo maxime proticuus, qvippe in Academiis adhuc fervatus.
Hinc l^K/r orator , confabulans , S- \}ylii , \>yU orator occui-ric apud -i-yc & Mauning,
B
\
lo VAFTHRUDNISMAL
mceli parft eper pegi. 14)
Ofrmselgi micil 15)
hygg ec at illa k) geti
hveim er yip kaldrifiadan komr:
r
I
Stropha li:
vafprudkir;^
Seg pu mer Gagnrddr
als pu a golvi vill
pins um freifla frama:
Hve fa heftr heiter
er /; hverian dregr,
Dag m) oc drottmaugo:
Stropha 12:
G AGNRaDK.,
16) Schfaxi heiter
er inn fcfra dregr
dag um drott maugo,
1<) vegni. C. L. 1) innfklra. P. S. er hveridnn dag,
m) dregv drott maugo. C. S.
Hefta
J4) Proferat utiliii &c. idem Evripides flpiid Stobanim
Dogniti noftvis uv,\joribus proprium rapiente dignum, qvi (ut v\it Ewiins') invJtn loqvive, tacc^
reiepnjftt; vmcViCi^t Maxivi. T>W«f DifTert. XV. dicens: ^^HXS^SP Big 'MT^yjVctg EK Tfje
^ZKvS^e^iV yt;g Tcav ^Kil (sfu^fia^cov (ro(pog co^piav ^ Tro^^vfo^fjLovct^ j^J^g
ha,Xov. a7K i]V etvTj^g tq KB(p(zXcim ^ fit^g ctK^Svg ypcof^ij vyi^g
Aoyog (i^ccxvg^ Bv^oz^^^t soiKojg a TrehTcts-f^ f^KrBoipo^a) ctn-^o^ctra)g S-eovTi^
07fhny} /3cfcj?;v tOVTl > KiViilA^iVO) acr^PuAcog, Et in Jioc non Pythagorran,
aijiis, pcrgcnte Tyrio , ^i^ay hoyoi mKQTig yo^oij /S^tt^^sTj $7nTO[A.oty
fccuti
VAFTHR UDNISMAL
II
Proferat utilia ^ cMero^vin taceat. 14)
Loqvacitatis multiim
Ominor male cejfurtim ejfe 15)
lUi^ qvi ctim fubdolo rem hahet.
Stropha II.
VAFTHR UDNIS.
Dic mihi Gagnrade
Siqvidem in pavimento cupis
Tuce virtutis experifrientum dare:
Qvo nomine eqvus ifte infigfUdttir^
Qvi fingidos traliit
Dies fiiper humanum genus.
Stropha 12.
GAGNRADUS.
, x6) SKinfaxi (^juha fplendens') vocatuv
Qvi ferenum trahit
Diem fuper hmnamtm genusf
JB 2
f
fecuti funt, fede contrarioeos Sflmius ille do£l:or imitatus efl:. Sed erint, qvi contenrlant ^wrt-
thiYfm illum Scbytbam intcr extevos, prxfei-cim Gnecos cvafiffe fapientem, au£toritftte Hi:ro<iott
. Lib. IV, §. 76 & 77. fulti* His ingeniic fateor me, hac in rc, hirtoria; Pfltrem minimc tanti
facere, (uis qvippc popiilavibus faepius blandientem , qvanti Juftiiunn Vih. II. c. i. 2. P/rtto-
«em in Crotylo , ubi minimc negat Grttcos phn-inia a Schythis , accepifTc,. Qcmantcm Alcxait*
drinuvi taceo, ThQodoretnmqve idein confirmantes.
15) Etenim fecundmn Gracos
16) Skinfaxi 01 jubare jtibatus, cujus juba nonmodo radiis Ci^nifcat perennibus, fed iisdem coehmt
ilhin\inat atqve folum vid. Edd. Snorr, Myth. VXIL Auroram hunc eflc credo, qvic Graccis
(pCfi(r(po^Qg vocabatur, Latinis L«c//tT eqvum defukatorium manc habensalbum. Necanoftri
defcriptione muhum diffcrt Varronis illud "Jnhar dicitnr ficlla Lncifcr, qva in fummo habit
diffufmn Itmeny nt Uo in capit^ jnbam^
i VAFTHR UDNISMAL
Hefta beztr pycker
hann mep reidgotom. 17)
n) aey lyfir maun af mari-
Stropha 13.
VAFpRUDNIR.
Seg pu p^t . Gagf2raJr
Hve fa jor heiter
er auflian dregr
nott oc 18) nyt regin.
Stropha 14.
GAGNRaDR.
19) Hrmifaxi heiter
Er hveria dregr
Nott oc nyt Regin.
Meldropa fellir hann
Morgin hvern
padan komr daugg 0) um dala.
Stropha 15.
vafPrudnir.
Seg pii pat GagJirddr
p) Hve
n) rey. C, L. o) i dali. glofra. C. Er.
j^) Reidgotmn; (\\Y\t (\v\ vo\\mt Reidgota h\c vQmRddgotahndia \ncohi; fedqvajfo, cur folos apud
Gothos optimus tantum hnbcretur? cum tamen vitleatur Grtj/jr/irfw innucre , efTe eum oinnium
omnino eqvorum prrcfl:«ntifrimmn. PV.icet i',ritur Rcidtfota-, eqvum vcrtere: qvomodo inqvics^
fcilicet a i?t'iVi cqvitjitio , irer cqvclhe, Sc Goti A, S. G^'tc?//i accclerans , pro qvo hodiQ fkioti
luinus redc dicitur, compofituiii eft, Sit fldcoqve Reidgoti eqvit^\uonem ticcelevans, transUte
eqvus. Tacco Gota vocari in Edda fcrns, & KUT^ ^^^TC^^ eqvos; hos ab Csta Cmmuri
Cinkcc filii evqo, illas a celcritate nominis iUud acqvirivilfe puto.
VAFTHR UDNISMAL
E^^vomm optwius habetur
lUe inter eqvos ;
Semper lucet juba eqvu
Stropha 13.
VAFTHR UDNIS.
Dic Gagnrade!
Qlpid fit eqvo 72omeny
Qvi ex oriente trahit
NoBem fiiper 18) henifica numina?
Stropha 14.
GAGNRADUS.
Hrimfaxi (Jzda prui/wftis) vocatur^
Qyi fingulas trahit
NoStes fuper henefica numina.
De lupatis ftiUare facit guttas
Qyovis manCy
Inde venit ros in coitvaUes,
Stropha 15.
VAFTHRUDNIS.
13
Dic Gagnrade!
B 3 Qvid
18} bcnifica rtuinina. enrlem mocln Hefiodus Deos vocat in dsoy.
19) De FhiinfiJxo eqvo lc. pvuina jubato, per qvcm Hefpcrttm intcUifto, qvx rcfcrt Ediln Snorr,
Mythol. VIII. hirtc flefiimfit. Meldropar grittte funt, dccidcntcs ubi cqvus (cum Arato loqvor)
Spnmanti iuandit^ fed qim ferus ore lupato,
couipofitum eft i) a 7«e/ hod. mil & 'vnd lupus lupata Gra^ce AvKog j fcrnin^ f. cntena ferrca
ori eqvino indita. a verbo nt niiha contundere. 2) dropi gurta , v. at Hrinpa {iilhve aJins
tffi/e in Svconum poefi fumuiuur pro freno, ex gr. Sadel aft' Solfi' och forgyldenc t/iile der med
- ■ plaga SwcnlKe jomfrucv at ridc. vid, Rudb, Ailamic. Tom. I, paj-;. 641^, Cap, 24 §. 4.
14 VAFTHRUDNISMAL
p) Hv^ fii a heiter
er deilir med iotna fonom
Grund oc med gopom.
Stropha i6.
G,A G N R A D R,
20) Ifing heitir a
er deilir med ^7) alda fonom
Grund oc med gopom:
Opin renna hon Ikal
Um aldr daga
yerj)rat is a a-
Stropha 17;
V AFPRUDNIR;
Seg J)U pat Gagnradr
Hye fa vaullr heitir
Er finnaz vlgi at
Siirtr 21) oc in fvafo gop,
Stropha ig.
G A G N R A D R.
r) Vigridr 22) heitir vaullr
Er
p) als a golfi vill fins um freifta frama. re^etunt chartacei CoM.
q) Jotna fonum Cod. Er. aldnafonom C. S.
r) Gigridr Cod. S. Qva: le^tio fat ridicula venit ex {imilitudine ra V maju-
iculffi in Cod, membv. cum hodiei-no G. Verum collatis inter fe vocibus a V inci-
pientibus omne dubium evanefcit, qvin legenduiu fit Vigridr»
2D) Origincs majorum noftrorum rctegcns Perill. 'Dnws Skomiin^ (qvemdiu fofpitem con-
fevvet nobis fummum numen) amnem hunc cum fluvio V uini , Uvim , out Vfa eundem efle
ftatuic, NorlKe PoUws Oprind. p. IIL Sed potcft fieri «t moralcm ftmul habe.u hsc ftropha fen-
fum.
VAFTHR UDNISMAL,
Qvid Jtt flumini nomen
Qvod hominum inter filios
Terram atqve Deos?
dividit
Stropha 1 6.
GAGNRADUS.
Ifing vocatur amnis
0(01 dividit mortalium inter filios
Terram atqve Deos:
Apertus fluet
Per fectilorum dies;
Fiet minqvam glacies in fluvio^
Stropha ly,
V AYTHPiVDNlS.
Dic iHud Gagnrade!
Qyid nomen haheat campus
Ubi i?2 ccedes ruent
Surtus 2i) ^ placida numina^
Stropha Ig.
G AQNKABV
Vigridi 22) riomen campo cft^
UH
fiim, Qvo Jfi7ig difcnrdiam, inimicitiam pcrpdtuam, "ec tmqvam coutefcontem notet, qvae
fluniiiiis in(hr ininiico5; Uiis Jotnos^ hominc«;qvc a befltonim difterminat rcdibus, eteniiii nobis
7y/Hg dicitur fliiimi ad iiam commotio, & ifa ad iram provocnic.
21) Snrtns, Hic & iiifrfl Strophis XLIV ad finem agitur dc confununatione feculi. Fieri illa,
dicitur pvoelirt inter Snrtnm inimicis Dcorum Uipiitum, atqve numina. Eft: Vero Surtns finium
Mnspellsbivnn: ko^\or, gMiiium radiis fole clarioribus rutil.mtcm manu ^eftans. Ille in fin«
feculi, aute fuos vc£lus eqvo, comicibus flammis, in caides vuot, numina vlncet omnia, inqvtt
oinere& totum vertet luunduui, vid. Voluspil Stroph. XilX. Edd, Mythol. IV & XLVIIL
i6 K4FTMR UDNJSMAL
Er finnaz vigi at
Surtr oc in rvafo goj^
HundraJ) rafta
hann er a hveriann veg
fa er peim vaullr vitapr. 23)
Stropha 19.
VAFPRUDNIR,
Fropr ertu nu geftr
far pu a beck iotuns
oc melomc I feffi faman.
haufpi vepia
vip fkolom haullo i
Geftr um s) godspeki.
Capitulum.
Stropha 20.
GAGNRaDR-
Seg pu pat it eina «4)
Ef
s) Gedspeki. Cod» Er,
2a) Aliter Cunncn FJd. Sa^minid. de Sigwi-rio Fafverem occidcute. Qvacrit hic Sipirdits
Sejr |hx nicr j^^it Fflfii^r Dic agc Fiifltere
Hvc fA h6Unr heiter Q,vid nppelletHr ivfula
er bknda hcorlregi Vbi rorninifcent gladiornm iSius
Surtns oc y3ifir famaa Surtus is?* Dii
Rcfpondet Tafner
Ofcojmir hnnn heitir 3: Ofcopnir vocatur.
C3) ?^m/]>r o: dcfcviptus, in aliis vero monumentis, /d^rfr, haskdr, Solebant enim mnjorcs no-
fh-i locuni prailii hoftibus folenniter prjefcribevc : & qvidcm
j) Principes, ne ca;de ac fangvinc omnia implercntur , anteqvam in dcfcriptum defcenfum
effct campum. vid. Hervar. Sag, Cap. XIX. pajr. 174-
tt) Privati vcro mouomnchiflm inituri, ut rcs litigiofac, a momcnto oblati ducUii, in ftatuqvo
tunc erat, ftilva permaneret, ip/iqve hoftes rejpp''*'^ mtennedio o- adcaufa; decifionem armis
faciendam, utrinqvc fecuri cffent. vid. Arnefinii Introd. ad Proccff.; Island. Cap. VII.
i
I
VAFTHRUDNISMAL 17
Ul/z in cades vuent
Surtus &r* placida numina^
Cejjtum milliaria
LtOngus qva qva verfum
Qvi iUis defcviptus 23) eft campus.
Stropha 19.
V AVTHKUTiNlS.
Sapiens vere es hospes!
Adi fcamnum Gigantisy
Atqve colloqvamur fedentes :
Capitis periculum faciamus
Nos in aula^
hospes/ divina ftiper fapientia.
Cafitulum.
Stropha 20.
GAGNRADUS.
Dic age hoc prinium
Si
24) Ut hicc & feqventia eo melius intellignntur , ex £dfi<y Smrr, Mythol. IV & V. cofmogoniam
atferre Uceat. lUa haic cft, UulXiX aiiu uvtpora , ipaw crearetur terra, f fa£tiis cft Niflhe-
inus. Jn cvjjis centr» fons Hveri^ehneT di/tf/s. Effluvia is hahetSuolj Guntra, Finibul, Tliu/i
Slidr, Hrid, Ylgr, Sylgr, Wld, Leyptr, GioU, pyoximmn cmtcellis iyifemi flHVicn, Qvi in
flaga vuridiQnaH primjts erat vmndm , MuspeU voCHhatnr , hscidiis ilk caHdusqve flagrans ^ tor"
vidns > cxtraneis pratcr dtinefiicvs , omnihus acceffu intolerabiHs. In hitjus mundi terminis
fedm hahet Surtus» vid. Stroph. 17. Caternvi munes qvi Elivagi appcUantur, cum a fcatun-
j»;ine tam procul abcftcnt, utveneni, qvod fluebat fimul, mobilitas obrigeret, indurefccrctqve
fcoriai inftar cx ignc fcintiUantis , in glaciem convcrfa cft. Qva: glacies cum conrifteret, fu-
perfufa cft jugiter vcncni cxhalatio , qva; in pruinam congehua eft , & fic una ad aliam accrcvic
pruina
t Opponcrc hic qvis polTet, prxteritum var go»*** fa^Stus eft candem haberc fignificationem ac
gyej/exo cujus valor non ubivis idcm eft, Verum ingcnue fatcor me ncfcire verbum atgora.
cwjus participium gorr fa^lus » aliud fignificarc , qvam facerc s crcare,
c
H
i8 VAFTHR UDNISMAL
Ef pitt 6pi dugir
Oc pu Vafprudnir vitir
Hvapan iord um com
eper viphimin
fyrft enn fr6j>i iotunn.
Stropha 2 1 .
jiruinn iisqve in Ghmmt^agap feii ingens ilhid vacuum. Ginnungaj^ap Sepuntrionem fitc^afif,
pondere ^ gravitate oppktmn tft ghciei kf prnina ^ fed introrfm anra f nehula, Fnrs antevi
tjusdevi anfiralis fcintillii ex MiispeWshtmo ailvolantilfjts aUevata fnit. Na?n Niflhemus /r/_!(wf
oinnia feracia fpirahat ^ ita qvicqvid Muspellum fpc6tahat , calidmn ernt lucidmnqve, Erat
vero Ginnungat^flp lcve nt aer fine vento. Qynviqve nnra caloris ah eo latere tnngeret, congelnta
prnina^ dnni Jtillare incepity in \\vttas refoluta efi vividaf. Ex qvihns decidentious per virtutem
tjns qvi calorevi mifit y hovio faHns eft nomine Vrnerus , qvem HrimtufTi Aurtrclnicrem vocant^
fuavi itti originau dehentes. Noh ernt liic Yme DeuSi qvippe qvi vialns^ tota ejus progenies,
Sic antcm refertjiy-, qvod donr.inns fudnreni evtiferit fttb ala fyuffra unde nias ^ foeminn nati fmit,
qvod pcs alter atteri pHitvi gcnu^vit, Hi7ic genus Hryintufrorumj qvornm primus fuit Ynic.
Caternm ex pruina proxi?nc ftillnuti vncca fiebat diHa Aiidumbla. Ex ejufvhere qvntuor laSUi
avmes pY^flnxerunt : h is iiutritus eft Yme. -^T? Bori Odiniis , Vilius, ^ Vt occidermit
Ymcnim, b' ff^rehant am in vicdimn Ginnungas^apii. Hic crcarunt cx ilUns cavne tcrrum;
ex fangvine fhlum arqvc fluinina; ex ofTiInis montes ; ex ofllbus frailis & dentibus molaribusj
primoribusqve /axeta & lapides; excapillis hcrbas; ex capitc coclum ; cx palpebris hahitnhilem
hovtivihns orhcnt: (b* ex cerebro dmum creata fimt nubcs. His qv£e maxime confufa funt & al-
leu;orica, conrineri Syftema Cosmoj.';onise phyficimi millus dubito, ita tamen, ut res haudpau-
cffi eidem commixta; fmt, qva: ad tempora nobis propiora pertinent & referri dcbent, SicBet^
gclmeri fabula ad diluvium fpeiSht. Qvtc vero in his ij;cnuina evunt, & ab orbe Boreali antc
Odini ultimi adventum vulgo crcditn , in feqventcs articulos refolvi poflc crcdo
j) Nullii materia, nulla res ab Ktcrno fuit
a) Qvoniam vcro exifterc coeperunt, necefTum eft ab omni aternitnte fuifle principium aliqvod
ens fc. perfe£lifllmum, qvod caiifa rerum, creatorqve oiiinium efTct, easqveab ajtcrno prsece-
derct: illud fc- qvod calorern mifitt & de cujus orru altmn cfl: filenrium,
3) fc. ens hoc fapientiffimum creavir omnium primum Niflhetm ncbulac mundum, locum.
qvjc adcoqve prinia eft omnium mareria.
Hac produ£la divifit in regioncs vafl:iffimuni, qvod runc erar vacuum, a lateribus fpatiiabyf»
fus intcrmedii, qvod G/ww/7i?4^jrt]) vocabatur j ubi aer tenuifFunus erat, hic calorem, illuc
frigus coufHtuens.
5) Aqvofam deinde materiflm cx EHvagis , qvos cenrrum fuiffe puto fluminum ex 'Niflhcvio
efflucntimu, per leges motus agitatam promanare tecit in fpatium vacui extenfi calorem in-
icr atqve frij^ius intermcdium.
6) Ex hac materia, pruinfini ob frigus referente, hic calore fotain, mafTam compofutt eiqve
animam indidit, qvie rebus deinde omnibus ineffecvedcbntur. (vid. illufl:ri/f Dni I. EriciOb"
fcrvat.pag, 34.) ' IIwc matcnii vocabatur jr7/ie> ciuJuuiianamtribucruncinajoresnoftnformam,
id«o
f
VAFTHR UDNISMAL 19
5V tihi inge7tim7t fufficit
Et tu Vafthrudnis noris
XJnde terra venit
Superneve coelum
PrimO) tu fapiens Qigas)
C 2 StropJia 2T.
jdeo forfan, ut conftarct fe putai*c hominem {/^tK^OKO(r{^oy cx iisdem ac niundum hunc»
materia efle.
7) Ex eadem munduni locatum in mcdia vacui fede, hominem, & omnia creavit fummuin
numen (Myth. II.} , ele^Slis ad unum qvodqve ex ilHus parriculis, q\fod cujusqve fini obtinen-
do maxime convenivet.
Animadverterunt pofteri in creatione trcs virium Divinarum {pccies pra; cajteris iUuxifle :
qvarum naturam confiderantibus , nihil erat diflicilius, qvam a confvctudine oculorum,
acicm mcntis abducere, ea difticultas induxit & vulgo imperitos, & fmiiles philofophos
imperitorum, ut, nifi figuris hominum conftitutis , nihil po/Tenc (cum Cicerone loqvor)
de diis immortalibus cogitare. Et is modus cft, qvo cvcationem Bdri filiis Odino-, ViHo
atqve Kco Etlda tribuit Mythol. VI. Hoc vcro ira fa^^hun cft: erant ohm illi viri heroes
& latc dominantes Heges , qviqvoniam, & anima divina in iis habitare crcdebatur; &
fubditos bencficiis obftvinxenmt fibi, habiti funt Dii, fed primum nunores. Poft unum
vevo altevumqve fecuhuTi , cum
Omnia pofi obitnm fivgat majora vetufias,
verum fdbulis mixtiun eft» Hinc Odino, qva: mininie funt ejus, atqve m iis attributa
foli allfody o: vero Deo compctentia a cvcdula nimib & ncfcia vcri pofterirate fsepius tri-
buuntur. Qvis igitur mivabitur, fi iUum, niodo Allfddr Patvem hominumqve Dcumqve»
a/dafodr «tcrnum Patrem , creatoremqve omnium Deum cjici ; modo ex matcria ortum efte
& a lupo devorandum legat. Idcm ferc obfervavit b. Moshemius, dc magno ifto y^ve,
qvi Homero Hefiodofve fa:pius vociitur
& f^eyi^os ©ecov aeiyeverct&iv.
Qvicqvid fit, cx omnibus facilc evincitur cl. Brnckerjnn Hift. Philof. Tom. I. pag, 354 & 33?
ininus rcifte ftatucrc majores noftros cvedidiffe ''Vinerum ante fecuU vixijfe , ^ nibil cuvieQvifi
ivgtiis fpatijim^ iw/o" Dco ante feutln condita exiftenti adjimxiJfechansGhmxin^i^^ii^vniii^odi^mH»
Qva: doilrina e medio oppofita cft Edd. §. 3. in Cod. Reg. antiqvifilmo : ubi 1) Ar vav haUda
\ii cr aclti vav Mave erat feciilorimiy cuin nibil adhiic effet. a) AUfadcv fmij-iadihiminoci6r|>
00 loptin oc aUfl eign l^eirrfl 0: YldVTQTrclTYl^ crenvit coelnnh terravi, aterUy ^omnia, qv<ein
iis fnnt, Et Voluspa recentiov idem tvadit hifcc vevbis
Ar var alda 0: Mane erat fecidornvt
p9. er Vvier bygdi cjtin Vnterns babitare coepit^
SciUcei roto differt coelo Mane ficnlorjmi 0: incipicnti tcmpovuni dimenfione , qva ymerns ha-
bitare 3*' cxiftcre coepic; 6c Antc fecnla , a qva diiitionc, de rvicro agcns citatum carmen fe-
dulo
20 VAFTHR UDNISMAL
Strophasr-
VAFPRUDNIR.
Or Vmis holdi
/) Var iord iimfkaupup
en or beinom biorg
Himin or haufi
ins hrlmkallpa iStunns
Enn or fveita fi6r.
4
Stropha 22.
GAGNRADUS.
Seg pii pat annat,
ef pkt i5pi dugir,
Oc pu Vafprudmr vitir!
Hvapan 25) mrh^i com
*) Sva at ferr menn yfer,
eper **) fol ip fama.
Strohpa 23.
V AFPRUDNIR.
v) Mundilfdri 26) heitir
t) Var|) Cod, Er. *) Sd er ferr C. S. ^*) Sunn id.
v) Mundilfdri Cod, Er. Mundilfari. C. S.
hann
dulo fibi cavet. Nec me\h\5 fyjlenta ernaiintivuin iWis tribxiit Tom. V. p. 174. Qvod poft' 0//««
tertii (qvi iit nefflndiis ille Pififlratus ran^Eli/fimis religionis myftcriis plebi pias fiicum {qcit) de-
mum tcmpora, nec tamen ab omnibus , recepttini fuit. Scd hfcc viro maximo linjrvoc nofti se
ignaro cnndontmda eriint. Caterum fi hibeat confcratur Di^Tcrtatio de Creatione iHtmdi ad Do-
Hrivam HypcrboreQrnm fub prieGdio Dni Sven. L, Bring defcnfam a Nicol. Dahlman Londini
Goth. 1752.
35) Hic lU qvid fingiilarc obfervandum, wfinn o'- himm in lingva veteri &hodicrna Danica Nor-
ve^ricaqvc mafculini generis e/Te , folcm vcro fexni adnumcrari feqviori.
ti6) Mnndilf drr , Mnndilfbri f. MundHfari 0: Mundum circumajri faciens , a Maimdill & fari qvod
ikfara faceve ut qvid cadat, moveatur &c. vid. Edd. Mythol. IX. Per hxmcAxem intclli^ipw-
t0.
V
\
VAFTHRUDNISMAL 21
Stropha 21.
VAFTHRUDNIS.
Ex Ymis carne
Creata fuit terra^
Sed ex Ojfftbus faxa^
Coejum ex capite
Fruina frigidi GigantiSj
Atqve ex faijgvine ftJum.
\ I ■
Stropha 22.
GAGNRADUS,
Dic age TiQC alterum
Si tuum ingenixim valeat
Et tu Vafthrudnis ! fcias
JJnde 25) luna vemt
Qvce hopiines obit
Et Sol? eodem modo,
Stropha 23.
VAFTHRUDNIS
Mundilforus vocatur
C 3 p„
to, circa qvam coelum volvi credebant fcu fidcra, terra manentc fixa, inniumr hoc verba
Himin hverfa nam ut olim Hypnus in Poetic. Aftron. pag. 561. Edit. Staveriana. credidit
JVecc/e folem vtoveri non finre, ita qvoqvc noftri (confr. Speculum Re^a/e pag. .) omnia fidera
pcr fe volvi dixerunt. Ncc aliter Graxi. apud Aratum.
Oi [jLsy of4^ct)g TToMsg rs Kcti ccTkaJ^tg aTh^Qi eopTsgj ^
Ov^dvco shKov^ct, TtcLn fjf^ccru (rvvsx^ ctigu
AVTcc^ oy «J^ oXiyov f^erctvicrcrsTcti aXt^cc ftccX ctvrcog '
A^ov aisv ct^i^^sv^ sx&i ct^oiKctvrov ccTTccvtj
M£(ro-Jjyu5 y<CWJ'# Imo MQnduU in Gvottufaung vertigincm notat, qvfc alias Sueif
audit.
2-2 vafthrudnismal:
hann er Mana fapk
oc fva Solar ip fama.
Himin hverfa
pm fkolo hveriann dag
Auldom at artali.
Stropha 24.
G AGNR A D USi
Seg pli pat ij> pridia
Alz pic fvinnan qvepa
w
Oc pu Vafprudnir vitir;
Hvaf>an dagr um kom
fa er ferr di'6tt yfir
eper Nott mep nipom.
Stropha 25.
V AFPRUDNIR.
T)eUingr heitir
hann er Dags fapir
Enn Nott var Naurvi borxn
N^ oc nip
Ikopo nyt regin
Auldom at artali,
Stropha 26.
GAGNRADUS.
Seg J)u pzt ip fiorpa
x) Als
a/) Dehis ita Edd. Mythol. VIH- Nzor/ui, Naurvi J6tun erat Jotunheini® incola, hic filiam
habuit, qvffi Nott o: Nox vocabatur, nigram & flircam inftar generis fui. lUa viro nupfit no*
inine Naglfariy ciim qvo fiUum habiiit ^«rfr. Dcindc matrimonio junita mt Amro (iUorv""
f,
UTX
tllit
VAFTHRUDNISMAL: ^3
Pater Lunx
Atqve folis eodem modot
Coelum circumihunt
lUiy die qvovis ^
Hominibus in mni computtif?i;
Stropha 24-
GAGNRADXJS,
Dic nge teriium
Siqvidem prudens vocaris,
Et tu Vafthrudnis noris.
Unde venit Dies,
Qvi homines obitj
Et Nox rum tenebris?
Stropha 25.'
VAFTHR UDNIS.
Dellingus //// nomen eft 27)
Qpi Diei eft pater ;
Sed Nox eft Niorvo nata
Noviluniumy Lujtcet^ve diminutionem s8)
Crearunt henefica numina
tiominibus in aitni comptitum^
Stropha 26.
GAGNRADUS.
Dic age hoc qvartum^
Si^
filia JoyA ?-.tcn a,) Polhemo clociua fuit Aravmn cuidam pcUmg: Horuin filius eil DafiHso:
dies, lucidus & <:hius paternoqve jveneri funilis. Nottam & filium ejus Dagnm^ TravrOTrce^n
rri^ ad fe recepit, deditcive fingulis fingulos cqvos currusqve, atqve ita cos in cgelum mifit
wt
24 VATTHR UDNlSMAt.
x) Als pic fropan qvepa
oc pu Vafprudnir vitir
Jlvapan vetr um com
eper varmt fumar
, fyrft y) med frod regln;
Stropha 27.
29) Vindfvalr heiter
hann er Vetrar faper
Enn %) Svafudr fumars
a) Ar of baepi pau
fcolo ey fara
uijnz riufaz regin.
Stropha 28*
GAGNR ADUS,
Seg pu pat it fimta
Als pic frodan qvepa*
Hverr Afa ellztj: er
eper Ymis^ nipia
Yrpi i ardaga.
Stropha 29.
vafPrudnir.
Orofi vetra
./^* aper
- hunc vcrriim tiibus tantum literis pcr n. f>. f. notfltCod. Reg". feqventem conftan-
tevomittit, led chartacei jugiter repetunt. y) und frid. xixnCharta.
7.) Svflfafr. E. R. Svofufr. q) hos tres verfus omitt. C. R. add. Cartas.
iit fmgulis nychdiemeris totum orbem ciccum eqvitarent. Notw praccdens eqvo fertur. vid.
fupra Str, X2. r^.
VAFTHR UDNISM4h
Siqvidcvi fapiens vocaris^ -
Et Tu V^fthrud^iis noris^
JJnde venit hiems
Calidaqve aftas
Frimmny fapicntia inter mmina?
Stropha 27-
VAFTHRUDNIS.
Vindfualus vocatnr.
Qyi hiemis eft pater.
Svafudus vero aftatis,
Per fccula {annos) ajuho
Semper ihiint^
JJsqve du7?i folventur niimina.
• -
Stvopha 28-
G AGNRADU S,
Dic age hoc qvintumy
Siqvidem fapiens vocaris ^
Qvis Aforum primus fitj
Auty qvis Ymeri pofteroruni
Prifmis fieret initio dierum?
Strcpha 29'
VAFTHRUDNIS.
Immenfitate hiemum o: plurii7iis ^ multis feculisy
Ante
ai;) Eodcm modo rcftatiu- Ciccro Qv. Tiifc. L. I. c. J/iuam accretionc & dmiuutionc Imniuis
qvafi fiiftorrnu varrtt7itev! ^ Jipiificmitcvt dics fcYYi-
29) Vindfvdh vento rerrigeratiis a Vindr vcntus & yi"(i/r frii^efiiiflus. vidctur intelUgi frigus.
Svafftdr Ex verbis Eddtc, qvid fit, optime pntct. \'id. Index infra.
D
F
26 VAFTHR UD>7ISMAL
aper veri iord fc6pup.
pa var Bergelmer 31) borinin.
c) "Prudgelmer var pefs faper
Enn d) Aurgelmer afi.
Stropha 30.
GAGNRADUS.
Seg pu pat it fiautta.
Als pic fvinnann qvepa.
Hvaper Aiirgelmer com
med Jotna fonom
fyrft. inn fropi iotunn,
Stropha. 31.
V AFPRUDNIR^
Or Elivagom 32)
fprutto eitr dropar
Sva 6x unnz varp or iotunn
e) Enn fiom fleygpi
Or fupheimi
Hyrr gaf hrimi fior.
*
b) BergemHr. Cod. Er. c) pnidgeinlir. id.
d) Aurgemlir. id. e) tres feqvenc. verfu.* add. Cod. Er.
Stropha 22.
30) Hoc de rcnafcenti poft diluvium terra^ intelligcndum eft. Erenim fi ad priniffvnin mundi crca-
tioncm rcfern vclis, nullum invenio locuni, qvi populofce Jtitnorum gemi Labitabilis cfTct.
Crcdiderim itaqve cum prima mundi formatione confundi diu fublccutam terra tx undis dilu-
\i\ Nqachici cmcrfiQncm.
31) Ber^clmcr f. /ici-^e»i/er momicolam fenem notat, a Bcrg mons, & gemhY fenex. Nonchmit
fiiiffe vailr. cl. /. fiziiwr in Anriqvit. Hypcrhor. Gotiiicis p, 63. Qvemgdmodlmi Thrnd-
^tlmiiYcm d: virum fortcm, Lamcchmn 8c Aurgehnerm o: Grandmvuii), Adm iwUVc ftatuit ibid.
Cui maxime ofHcit graduum diftantia Adamtm intcr atqvc Nonchnn , qvfc Juiic Gcncalogiae mi-
nimc convcnir, At vero majoics noftri mimuiis non immorandum cffe cenfueiunt.
VAFTHRUDNISMAI,. ^
Ante creatam terram 30)
Natus futt Bergelmerus, 31)
Thrudgelmerus iUitis crat pdter^
Sed" Aurgelmerus avtis.
Stropha 30.
GAGNRADUS.
1-4 '
Dic age hoc fextnm^
Siqvide77i prude7is vocaris;
U^tde ve7tit Aurgelmerus 33)
Inter JcStiiorum filios
Trimtm ^ fapiens iUe Gigas ?
...i ....
VAFTHRUDNIS
Ex Elivagis 32)
Frojiliuere ve77e7ti guttce;
Qvce fuccrefceha72t y do7tec fieret i7ide Gigas.
SciTitiUis p7^oje6iis
Ex auftrali plaga^
Dedit calor prui72ce vitafn.
D 2 Stropha 32.
^i) Vid, qvjEfupiaad ftropli. XX. »• -4- pag, 17.
3 3) In his & feqvcntibus confufam pvoponit-Vaftlirudnis ftominis protoplafti creationem. Siqvi-
dem in Edda Snorr. pro Aurgelmcro alias Vinero fumi ncccfliitn erit
1) matcriam rcbus crcandis aptam, cx qva mundus fa^i^us eft.
' 1) Hominum Adam Principcm ex eadem mnfla fjv^tum»
3) Mundum antcdiluvianum , cujus fangvine cruore o: aqvis fubmcrfa eft (jens Jotnorum,
G^jv. a fe invicem probe diftingvenda funt , B^rgeUneri Fabula fcnfum aliqvaro. babere debeat
vid. liluftrifl: Dni F. F, Suhm , Om Odin.
2§ VAFTHR UDNISMAL
Stropha 32*
G A G N R A D R.
Seg pix pat it fiaunda.
Als pic fvinnan qvej>a.
Hve fa born gat
Enn aldni iotunn
Er liarui hafdit gygiar gaman.
Stropha 33.
VAFpRUDNIR.
Under hendi vaxa
Qvapo Hrimpurfi 34)
Mey oc maug faman,:
Fotr vip foti gat 35)
Ins fropa iotuns
Ser hauf|)a{)ann fon.
Stropha 34.
GAGNRADR.
Seg pu' pat it atta
Als plc fropan qvepa.
Hvat f)u fyrft mant.
ep fremft um veitzft
pu ert alfviper iotunn.
Stropha 3 5.
V A F P D N I R
Orofi vetra
aper
54) Vid. qv£c flllnra funt Aiprh ad Stropli. n. ^4.
35} FStr vi\i foti gau pi'o pqde, hic fingnlos tmcvi f. hoiniiiuni qx Imcry crgat'6ium poflcros mc-
' ' • tapKo-
1
VAFTHR UDNISMAL. 29
Stropha 32.
GAGNRADUS.
Dic age Jioc feptimmriy
Siqvidem priidens adpellaris !
Qvo vtodo liheros procreavit
Annofus ille GigaSy
Qyi ciim foemina Gigantea coitfvetiidinem non Jiahiit ?
Stropha 33,
VAFTHR UDNIS.
Sub ala crevijfe
Ferunt Gigantis
Virginem ^ filium (o: 7narem ^ focminani) jmSlii?i:
Pes ex pede geitiiit {fufcepit^
Sapientis iftius Gigantis
Conjimilem fihi filium,
Stropha 34*
GAGNRADUS.
Dic age hoc oElavumj
Siqvidmi fapiens vo caris
Qvid t,u prinmm memineris
Aiit primum fuijfe iioverisi
Tu es omnifcius Gigas!
Stropha 35-
VAFTHRUDNTS.
- Plurimis fecuiis
D 3 An-
I ■ ■ * _ ,
trLii'f!0' ice dici ptlro , ita iit fcnfns efle'dcbear, K7/;cn'. per hos lionunps dcfccndentium alter
• pelt'iittcr'ithv ftliofe ' tufcepcmni' ftbi ■ fimUcS» Qvaix lc.qvcacii. J.uotoJft .is nija;abi;5^r, Xolus , qvi
nefcit
■
30 V A F T H R U D N I S M A l.
aper va^ri iord unifcapud
pd Var Berge/r/ier boriliu.
pat ec fyrft umman,
Er fa fr6f)i iotuna
var a /) lupr um lagipr. 36)
Stropha 36-
GAGNRaDR.
Seg pu pat ip niunda
Als pic fvinnan qvepa,
Hvapan vindr um komr
Sva at forr vag yfir
JE menn Iiann fialfaniiL umfia,
Stropha 37.
VAFl>RUDNIR,
Hrafve/gr 37) heitir
Er fitr a liimins enda
Jotunn 1 arnar l\am
f ) fkip. Chartfl. qvod utiqve reftius. *) Sen at ferr menn yfir. L.
Er nienn fialdan fialfann fia. Ch.- Hrofiielgr. C. S.. .
Af
ncfcic fmgulas certo ordine ad aliqvcm coUato perfonas latinis eodem modo v^radnm coninnmi-
ter dici.
36) Hujus ita mcntionem facit Edd. Mythol. VT* Filii Bqyi ywtrum gigranteiu occiderunt — tan-
tus autem cruor ex vulncribus cadentis cffufus ell, ut hoc diluvio , univcrfum HrimchufTorum
j^enus fubmergerctur , praiter unum, qvem Berp;elmcrum vocant Giganres ; Illc cum uxore &
familia cymbam (minimc vcro mokijn , ut vitiofc legit Edic. Refen.) Afcendens vitam confer-
vavit; id cnim fibi volMpt verba , "Tubas impofitus fujr. Ha:c tamen de dilnvio communiter
intellcaa, alirer explicat illiiftr. Schoningms \ O^oriTe 'S^lUt^ Dprillb. pag. 105. Scibcct Odi-
mim putflt pcr Gigantcs late Ih-agcm dedilfe, & BergeHnerem coagine, qvi r«motas glacialis
maris oras f. vcfiigimn qvxrerct.
57^) Hrrvfuelgr a Hra cadaver & fvelgr helluo, cadaverum igitur f. rerum noxiarum helluonom
dixeris, nec id inepte cnm Ventus aercm flatu red<iat falubrcm, nocivA aufcrar, Scnecam au-
dtamus tib. IV. Nac, Qvafl:» Caiv m. , "/«ter in^vijc, providmitv opera, hoc ^vp^-vc ali^
iivis
VAFTHR UDNISMAL
Anteqvam crearetur terra^
Bergelmerus nafcelatur.
Hoc primum recordory
C(vod fapiens ifte gigas
Fuerit impojitus tuhce. 36)
Stropha 36.
GAGNRADUS.
Dic age hoc nonumy
Siqvidem prudens vocaris ;
XJnde venit veritus^
Qyi transfpirat *) ?narey
Hqmijiibus **) femper invijihilis ?
Stropha 37.
VAFTHR UDNIS.
Hriefvelgus 37) vocatur^
Qvi fedet in extremitate coeli 38)
Gigas exuvias ami£ius aqvilce: 39)
Ex
•) homines. raro vifibilis. *^*) Hiofuelgus,
^vti lit dignunt adtntratione fnfpexcrit. "Non tnivi tx liiia cnvfa rento; ant invtJiit ant per Aiverfa
difpofnit. Sed priminn ut ah a non fnierent pigrefcere , fed {tJJidHa vexatione ntikm rtidirent^
vitahwqve terris. Hoc beneficio diiftus Augjiflus, vcnttf GiVcid', ctii Vetb. Galli coteli-fni falu-
britr.tem debebant, aidificiii CKternm qvaflami^ templimv, dum in Gallia morAretur, & uouit &
fecit. Satis qvoqve tritum efl provcrbium : hca 'venenofa ^ nifi ventofa. -
38) In cxtremitate coeli fc. ad polum artSticmn , fiqvidcm antartfticum nccolit Sih tns vid. Stroph,
XX: n. 11
59) Qvis hic latinoninv Aqvilonem non cognofcit , '^entiivt (Fefti verba fnnt) a vehevientiJli-mo
volutii ad iiifiar aq'-:iltc, qva nulla avis volat vchementiOr juxta Cicer, De Divinat. L. II. appcl-
Intivnv Qvre tameh- volatus vehcmentia minime fumcnda cft dc celevicate', iit placuit Gerh»
Joh.Voffio deTheol. Gent, Lib. 3. f ap. LXXVI, nam admodum tardc volataqvila, refpei£lu tro-
chili, hirundinum, colunibarumv acciiiitrum, & id genus avium, qvod ficpius teftis oculacus
obfervflvi; VorLim illa diurius, absqvc Ul!a intermiHionc per- tenMvum ac marlmn tra£hxs vo-
lansj omnes alites vincit , qvippc qvtc. lonigiflimo tempoive- volarc' fHfiicit, Forfan & hx exuviae
regiiuu
3.?: l^n r.TM RUD NIS M 4 L,
Af hans vcengium •
*j Qvepa yind koma
alla menn yfir.
Stropha 3g.
GAGNRaDR.
Seg pu pat it tjunda
Als pu tiya- rauk
aull Vafprudmr vitir
Hvapan Nidrdr umkpm
mep fonom,
Hofom oc Haurgom
) hann rodr hvern morgon
) oc yarpat hann Afojn alinn.
Stropha 39.
VAFpRUDNIR.
f VanaJieimi
fcopo
qved ec. Ch. bunn morgom. C. Er. **^) vflrat. Ch. oc varfadan. C. S.
regium infigne funt; imo in Scriptuns ipfis, Aqvila fymboUini eft Rc^^js, npud Ezcchiel. Cap.
XVII. V. 5. 7. fiqvidcni de Nabucbodoncfore ChaldaQVJim , & Pharaone /^tfyptiornvi Regihus lo-
qvitur Propheta. Nobis deniqve, ut/ii/-Jz7/7 Rcxliabcturavium Iiaurl fccus ac Fhdaro inOlymp.
QtCOUCOV (ztcta-iXivS, ita Aqvih ventorum moderator eft, imo eid\jm in Pyth, Od. /i. '
— — — f^of ycc^ eKcdU
'^TjTctv JcciXcti V re TTctrij^ Bo^eag^
' Vocanir autem Gigas cum ob robur & praiftantiam , tum ob receptiim veteriLus moduml^cau-
fas rerum phyficas, ad hominum fonnam refcrendi.
40) "Niordfis natione Gigas, pai-vse apud fuos dignicatis, nt vidcre efl:, cx ^gisdrccka Q Lokafcnna
ubi Loliiiis his eum affatur
j^egi l^u Niorjjr Taceto Nlorde!
pxi vart auftr hedan T// emin i/i Orientem^ hinc fcfltcst
Gift iunfendr at goliom .Obfes ad Deos mituhms
Hymis
H
VA FTHRUDNISMA L.
Ex ejtis alis
*) Fertmt venire ventiwi^
Omnes fuper homines,
Stropha 38.
GAGNRAD U
Dic age hoc decimum ;
Siqvidem Deorum origines
Omnes Vafthrudnis noris.
Unde venit Niordus 40)'
Inter Aforum fi/ios?
Qvippe qvi templa Deorum fwmlacra
Kegit **) 7nane qvolihet^
Nec tameiz Alls procreaius.
Strophk' 3 9/
VAFTHRUDNrS.
aJ
In Vanorum mundo 41)
*) dico. fane multa.
33
Crea^
Hymis meyar Virgines Cz^antcar
haiifl^o l^ic at hlandtrogi Tc pro vuitJila ntcl)aj!t?ir
oc l^cv i miinn migx) ^ ' '^Ut tmm inos' miiigcbthit, \
Ut vei'o ejiis popiilarcs contimiis belli infortimiis ad inciras'rediiai' ori»nt,-ipacemab 4A'>" boltibiis
l^etierimi, vetulere, Nior/fHm^iJe dflbAntobfidem. • Hicbeatwsvixitjjfiqvidemab /i^^ cultiiiDeo-
rmn cxtcrno prfrfetEtiis cft. Auxitmiinerisffravimtcm rcgimen in Svecos, illi poft Odini mortem
•lubenter oblatum. EfTeapud Deos otiofuni (^yjfi yd^ 2;gt;f X^^''^^ CfiJ/St) mininie decet
eum 5 qvi in vivis
tot ^ taiita negotid folns
fnflinnit; hinc mortuus, ut fe non gratis efTe Dfeum oftenderet fa«5lis, ventos regere, opes Sc
commercia moderari , annonam diftribucre^cocpit, undeanautis, mcrcaioribus, ruricolis, pro
divitiis ab omnibus invocabatur. vid. Edd. Mythol. XXI. conf. UuftriiT. f mhm om Odin p. 191 feqq,
41) Vanaheimr VanoYum mundus, Regiones vocabantur Tanaim inter Woigavi, vid, Snorr, Stur-
Ixfonii Hcimskr. pag. i. confr, ill, G, Skonin^ii 'Norfks Folkes Oprind^ pag. ^14 fcqq.
/
j4 VAFTHR UDNISMAL
fcopo hann vfs Regin
oc feldu at gislingo gopom:
i aldar rauc
hann mun aptrcoma
heim mep vilbm Vmimm.
Stropha 40.
GAGNRaDR.
Seg I:>u pat it ellefta
g) Allz pu tlva rauc
AuU V^fprudnir vitir.
Hvat einheriar vinna
Heriafauprs at
unz riufaz regin.
Stropha 41.
VAFl^RUDNIR.
h) Allir einheriar
*) Opms tunom i
Hauggvaz hveriann dag.
Val peir kiofa
oc
g) Pro feqventilms qvinqve v^rfibus , qvos Cod. Ericio clebemus , Coclex Regius
"habet taatiim binos fenfu fere carentes"
HvQi* *) ytar tunom i
liaug}i;vax hveriann dag.
li) Hac ftropha etiam eft Cod. Er, pro qva Kegius;
Vfll J>oir kiola
oc rija vigi fra
fitia meirx* umfattir faman.
*) yrar. CIi.
42) 0\mtstfm ^reii eft ad ■Walhallam, xibi Monohcroes armis liidimt. vid, Edd, Mythol. XXXV.
Rccreatio Momheromii qvotifliami , fivnm ^eailis 7tcn indulgent y vefliti omms nrmantury 7»
aream
■
.VAFTHB. UDNISMAL, 35
Crearunt illum fapientia numina
Tiedcruntqve Ohjidem Diis:
Tempore novijjimo
llle redihit
Domum^ ad fapientes Vanos.
Stropha 40.
GAGNRADUS.
Dic age hoc undecimtwi;
g) Siqvidem Deorum origines
TJniverfas Vafthrudnis cogyiitas hahes :
Qvid Monoheroes operentur
Exercituum apud Patremy
Usqve dum folventur numina?
Stropha 41*
VAFTHRUDNIS.
h) Omnes Monoheroes
Odini in areis 42)
ISlus partiuntur iSfihus qvotidie^
Ccedendos eligunt^
E 2 Et
g) Cod. Reg'.
Ubinam terrarum viri
Qvotidie manus conferant.
h) Cacdcndos eligunt,
Et a pi-iclio domum eqvitant
Concdrdes confelTuri.
fl» <(jjM rfeycefiJ«wt , cong;t-e/i;«7if«r , \^ mHtuit Jftrnuntur Cecdihus, Hic iUnrnm luHus,- Infiante
vero praiuiii tetnpore, omnes incohmes in mJam eqmtanty ^ ad potandnin conjidmt.
rVAFTHR UT)NISMAU
oc rfpa vigi fra
Aul med Afom. drecka
oc fepiaz Sfehrimni.
fita meirr um fattir faman.
Stropha 42.
G A G N R. A D R :
Seg p)u paf ip 'tolfta
**^) Hvx {5u tiva rauc
AuU Vafprudjiir vitir
Fra Jotna runom 45)
oc
^ hunc & feqventein verfuiTi Chartce infcrunt. Jvi. L.
_ . . — ^ .u , ;V:". • ' : —
/15) Anl Cereviriam fortes in annis virps bibere tradens hrrxce ftropha, Eddn; Snorr. Mythol, XXXIV
repugnp.re vidctiir, iibi innljo firim reflingvere perhlbcntiir. . Sed contradiilicflicm adeffe tan-
txnnmodo apparentcm evincir Alvzs in Alvisvidhm interrogatus, qvo nomine infupiiretnrliqvor
illc dulcis ; refpondit; O/ vocatur ab^homihibus Hrcnirt/tfn;»; inter ^■dtnost fed ab Afis Beor
in Hclifl Miodr appellant Vcig Vnni, Siiml vero Sntuiiigi filii.
44) S.T/i/fwj/i»' aper crjit , cnjtis .c-arnc'vcfcebamnv Monoheroes: imdc patet cerevifiam & lardum
iecundum Eddam effeciffe . ,
Nefi-ar isf nmhrofinm-, Intices^ fpnJas^ve Dcornvi
Qvas virtntc obtineri fola erediderunt , haiid feciis ac Dux illc Spartaiiorpnn diccns "Pergjte
LacedKnionii , hoAic nund hifevos foytpjfc coenabivins, .
45) yot7iit rhnovi oc aJha »oda. Magnus de Runis intcr dodlos difputfltionmn fuit rcfhis. Sic ex
innitnto ingens horum nunierus de iisdcm fcripfit. Qvorum nlii volnerunt , enr. ab
[ Odino ceu Anflore in Scptentrjonem allatas fuifle, alii multo rccentiores efTc contcndciimt,
Larjram fatis utriusqve fe£tai mefTem reccnfe't I. Erici Bibliotheca Rniiicn^ & qvsc illi adje£la eft
Anovyvii Epifiofa, Qvibus addi poflunt ilhiftrifr. Dniis P. Frid. Siihin Q\\\Od\\V \). . ill.
Dnus /. fhnr. Schkifd in Snvihivg ^nr DHnlfchm Gefchichte^ iM/iv^iheuntnifz iki^c. a Biind.
2 St. pnj(. 16. Vno Trcil dc Runarum in Svccia Antiqvitatc, 8(. Johannes Giifiiiv, Steenberg
dc Runarum patria & Origine ; uterqve fub prcefidio' Oni Johannis Ihrc, Hic Rnn.irum poft
Odini rempora invcntarum gloriam /1/(/7«rt7i7»V adfcrit, hoc prxfefrim fundamento, qv('tf, Rn-
narum valor & poteftas unicc cprum hngvsE proprius fit: fcd. vcreor, ut Aut^lor, dum majo-
rum iUe lingvam in Islandis folis refiduam, hodieri>o panorum v, Gevmimorum , Norvcgorum,
Svccorum <S.'C. idiomate metitnr, fallatur & fallat, Unicum ex XV. png. ao. adferam exem-
plum. O (inqvir) qvod nt qvoddamviodo dcfignent Runograpbi ^ fnhfiitncrc folcnt. Non efi
qvod exifHvtes-hnpis-hfCiirtt- comviodim octnpnte potnijfc p- OothorTnnv q^wd D fonvijfe mnhi pn^
tant. Scirc evhn convenit , fihilnvi Imjns Utera u fono D ndno divcrfrin iVum reddidijfe,
l}t n}ril<e f%^rf« apnd^mii(iVQS\iiu^n^ (fltarnflf^'^ lyftfn p ^•■^ ^ms^ Rfimp:apho{ rideas
VAFTHRUDNISMAZ, 37
Et a pr^lio domtim eqvitant;
Qerevifiam 43) cum Diis potant^
Vefcuntur Sjehrimnis 44) lardo
Et qvam maxime co?icordes confident^
StropTia 42. '
GAGNRADUS.
Dic age hoc duodecimimi •
Cur tu Deorum "origines
Qmnes Vafthrudnis cognofcas ?
De Gigantum /iteris 45)
E3
inmu7n*
mfi mgligeiitiores aheram pro akera pofuife. Sed pacc viri do^^ifT , qvod fonum attinet, con-
trarium obtijrifTe Codiccs nienibrnnci Ex. gr. Eddx Re^'jiis. Ll. Isl, Gragns. & Virai Sanao-
nim, Lcgati Mat^nrcani. omncs feculo XIV. nitidiihme piai , & qvod maximi intercft, ad un-
I?^vcm accuratc fcripti, fat fuperqve cvincunt. Siqvidcm in liis ]> pro li fi^pinimc fubftituicur ;
V. c. in ^uej^fl dicere, canere ; cj^er vel , fivc ; /jfl/lii habuit; ]:)ro«nm dominus ; Oj^/w/i Odi-
mis. Vcrbo: Lingvic noftrtc S!;eniiis, qvem Author fodon ncfciit, litcram p medio inter D Sc
Tfono, & utriqvc cngnatain cflc docct; qvid qvod D omnino carcrc porcfl:,. five lireris Ru-
nicis, fivc Latinis fcribendiim fit. Reliqva lubens raceo ejus fundamenta fpeciem duntaxatveri
prx fe forentia, qvod ciuii Deo & dic, fi Codcx Legum Scanicm-mn Runicus, Lcgati Ma^^nocani
Cimelion olim prodcat, clarius demonfh-ettir. Ca;tcrum cgo, non pofliuu non mirari au^^lorcm
clarifT Odiimm f.iccre rudem , qvcmadiuoduiu orbis noftri ante cum indijrenas , mifcros Iiomi-
num , fertirum pifciumqve venatores, qveis in alimcntis undicjvaqvc carc coUigcndis totuui tem-
pus terebatur, ita ut ne unum qvidcm momcntum liabcrcnt, artibus fcritatcm mollicntibus
tanpusqvc fumn i?npeitdentes ^ prohnhile ivvpiiejuns ^ p qvos ti^ipernijfet ipfc j vel drxdecim ipfns
coiifcntes 1 litevarios luflos juwcijjimos fntiiros , qvi opcravi ipjis- dfitiiri ejjhit. Qvcc vix fcripfif-
fct, fi cvolvifl^et PcrilL Schoiiimiii Norfke Folkes Oprindelfe pjiQ;. 301. qvidqvod Edd Snorr.
Gylfium Svcciic Rcgcm, virum fqpientem & multifcium (yitr nc fiolknjiiii^r') cxprefle laudat.
;ithdc.'luo,ulc}nt;cr;docctur , alium; fuiifG antc .Qdini teiupora, Hypcrboreorum fl:atum, ,qvam pcr-
pcram vxilp;o,i>ngltur. Qvod deriiqve Runas attioet, e;c fiu-opha,,allflta patct, eas Odino anti-
qviorcs eifc-'; addc hxc ,ex Sltirnisfor qvei minarur Ge-. dcc Skintir :
Xhursrrifl;! ,ec jjer o- Gitiavtete tili foanina fcnlpo
i [jrisi' ftali Tribvs Hteris ^
crgi oc x\yi oc 6\iolA JnftiniQvi, fmaremqve inqvietate^nqve
fva
58 . VAFTHRUDNISMAL
oc allra gopa
Seg pu ip fannafta
■ Inn airvinni Jotunn.
r.
Stropha 45,
vafPrudnir.
Fra Jotna runom oc ailra gopa
Ec kann fegia fatt.
J>at hvem *) hefi ec
heim. umkomit.'
46) Nio com ec heima
fyr /) Niflhel nepan
Hinig deyia or helio halir»
Stropha 44.
GAGNRaDR.
Fiolj) ec for.
fiolp ec freyftada.
S.6lp ec reynda regin.„
Hvat lifir manna
pk er inn **) m^ra liper
47) Fimbulvetr mep firom.
Stropha 45.
*) liefk. L. i) 'Niflbehn, eft locus condemnatis poft mortem deftinatus.
**) inagna. C.
fva ec l^at afrcift Uas ita facilis abradoy
fcm cc \)Qt flfrcift Ac eas fcntpo^
ef geniz j^arfir J^cs Si opns fiat.
Nomina KnHeAerret tervitc;:i Skanifc, Sc Runetoft oppidi Cimbrim Aiiftralis antiqvinima cflTc,
qvis non videt. vid. Suhms critifke Hift. om Danncm. Toni. 5. pag. 7 & i©.
46) Novevi mundos') convcnit hoccmnEdd. Snorronis, ubi rcccnfcnte Odino, *'Vondirmei)nfaratil
hdiar. oc [jadan 1 hlifiheL f)at es nidr i cnn NIUNDA heim„ 0: Mali in Helam defctndunt
ttc ivde in Niflhclam in nwndinn fcilket NONUM. Et qvenwdmodiuu juxta yirgHii iEnecid.
Libr, VI. V. 439. Inferis
Fata
VAFTHR UDNISMAL 39
077miumqve T)eoru7?iy
Dic qvod eft veriffimum^
omnifcie Gigas!
Stropha 43.
VAFTHRUDNIS.
De GiganUan literis &^ 07?inium Deoru77t^
Veru7n dicere pojfum ;
C(ve777libet e7ii7n ohivi 7nundu72i:
46) l^ove7?i ego liiftravi mundos
Ante (o: fupra) Niflhel {qvod eft) i^ifra^
Huc moriuntur ex Hela viri.
Stropha 44*
G AGNRADUS.
P/urima olivi^
Fluri77ia expertus fuiy
Thiri^na tentavi mmina.
Qyi vive72t ho77tinnmy
Cu77i illa major trajjsierit
Famofa hicms inter homines.
Stropha 45.
Fata obflant, triftiqve pahis inamabilis unda
AUignt & Novics ftyx intcrfufa coercet.
Ita Siiperi Arifioteh nHirmante vovem coelonim Spheeris gaiident. Imo vnljnis, etiani hodie
mviim fingir cochs fibi. De Siini^irnte & uru numeri liovmarii omnes fere apud Gcntcs vidcan-
tur. /. B, S(h'rcri Noidifchc Ncbcnftunden, Tit. Chflfowo. 1 Th. p. 44. ad pag. 57. 6c Joh^
Lohmcyer de Liiftvationibus, p. 443 & 444.
47) FiinhjiJictr, hicms fiuuofa , triftis, horrens , de qva fic Edda. Gravia funt & nnilta , qvxde
Ciepufcuio Dcoriim rcfeni poifunt. Eiit hoc initium, Veniet hicms vocata vu\^o Fimbnhetr,
nivibus ox qvavis mundi plag-i pluemibus liorrens. Eric tunc frigus maximum, & rapida tem-
pcflas^ fplcndor vcro folis juilhis, Tales hiemes tres comitabuntur jundlm nuUa sftacc inter-
jfl£la.
4Q- VA F T^HR U D NI S MA L
Stropha 45.
vafPrudnir.
L{f oc *) Ufprafir.
Enn pau leynaz munu
I
1 **) holti hoddinimis.
Morgun dauggvar
pau fer at mat hafa,
padanaf aldir alaz.
*) Leifdrafer. Ch. **) holdi.' Ch. ^^^) nldr.
Stropha 46.
m
jeifita, Poft has aliffi tres fxibfeqventiTr, . Erinit tunc per totiun ovbcm belln cccdibus gravia,
Fratres avaritia fe invicem occident, Pater & fiUus alter, qvam^altcri debet, pictatem cxuent,
cognatiqve fangvinis jura dedifcent» Tcftis Vohispii
BriKdor mono beriaz» Pngnahnnt frntrcs
oc at bonom verda ^/tf:r akcrins inors^
mxino fyftrungar Copinti etimu
fifiom fpilla. ' Cognathnis violabtint jura,
f >
Hart er med hauldom. (Gravin accident hominibus')
hordomr miltilU ' Ailnltcyia crcbva,
Ikcggold. lls.ulmold. Oevrm'' (^trmsiet') harbarnmy fravxcarnm
fli-ildir klofnir. , CS*'**^ clipci fnd/mtur
Vindold. Wargold. Vcntornvi , fcrarmnqvc rcvmu
Adr verold iicipiz» Anteqvam mnndns corrnit^
Glva; qvam exa£te convcniant cnm bis Ovidi^inis , ncmo non vidct, fc,
Jupiter amiqvi contraxit tempora veris,
Pcrqve hicmes , ffiftusqve 8c ihKqvales' aUtiunnos»
T.X breve vcr fpatiis, excgit qvatuor nnnum:
Tum primiim ficcis aer fervoribus uftus
Canduit : & ventis glacies adlh-idla pcpcndit
Tertia poft illas fuccefilt acnea prolcs
Sxvior ingcniis , & ad horrida promtior arma,
Ncc fcclcrata tamcn dc duro eft ultima ferro,
Protinus crumpunt vena?, pejoris in tevum
Omne ncfas , fiigcre pudor, verumqve fidesqve».
In qvoi^um fubiere locunv, fraudesqve doliqve
Infidiaqve & vis, & amor fceleratus habendi
Jamqvc nocens ferrum, ferroqve noccntius aurum
Prpdieri^t, prodit bcllum, qvod pugnat utroqve
Sangvl
4
VAFTHR UDNISMAL
41
Stropha 45.
VAFTHR UDNIS.
Vita^ ^ calor vitalis: 48)
Sed illa latehmt
In collictilo Hoddmimis;
Rore matiitino
lUi vefcentur:
Exqve iis najcentur homines.
Stropha 46-
Sangvineaqve manii crepitanria conciitit arma.
Vivitur cx rapro, non hofpGs ab hofpide nu??s,
Non focer a genero , fratrum qvoqve gratia rara.
Imuiinct exitio Vir conjugis, illa mariti
Lurida terribiles mifccnt aconita novercx
Filiiis nnte diein patrios inqvirit in annos
Vi£la jacet pietas , & virgo ceede niadcntcs
Ultima coelcftum tcrras AftrjEa reliqvir.
48) Scnfum hujus ftropha; hunc elTe credidcrim, Vita, & qvi cam producit vitalis calor, ktebunt
in corporc tcrra; renafcentis, Hi rore mcdiante niatutino ceu fucco maxime temperato homi-
nes producent, Qvfe gcntilium, Schytarum, -^gypcionim dogma fapiunt , qvi, ut eriam hodic
Sinenfcs, homines initio cum c;»^teris animalibus e terra l^ji^um adinftar, ignis beneficio omnia
producentis, orcos credidcrunt. vid. Juftin, Lib. II. c. k Eo fpeitat Athcnicnfmm gloriatio^
ai^Q ctv%QX^OVCig y y^yeVBtg ^ five eodem, qvod jncolerenr, inmtos folo. 1. c. cap, 6^
Cicero pro L. l-lacco c. Ncc aliter Virgil. Georg. II,
Cum primum lucem pccudcs haufcre virumqve
Fcrrea prof?;enies duris: caput extulit arvis
Modmii defcribit puriftima: dia:ionis vatcs illc Suhnoncnfis Mctam. i. hifce verfibus
CKtera divcrfis tclhis animalia formis
Sponte fua peperit poftqvam vetus humor ab igne
Pcrcaluit folis; coemmiqvc uda;qve paludcs
Intumuerc a:ftu , fr.cundaqve femina rerum
Vivaci nucrica folo ccu matris ,in alvo
Crevcrunt, fuciemqve aliqvam coepere morando.
Qvippe ubi tcmpcriem fumfere hun^orqvc calorqve
Concipiunt, & ab his oriuntur cun£la diuibus.
Cumqvc fic ignis aqv;e pugnax: vapor humidus omnes
Res crcat, & difcors concordia foetibus apta.
Hac inqvam doQ:rina Schytarum phyfioloti;ite convenit apud Juftinum 1. c, in brevius contra^Slas,
I
4? VAFTHR UDNISMAJU
r
Stropha 46.
GAGNR aDR.
Fiold ec for.
fiold ec freiftada.
Hvapan comr /61
a inn *) fletta himinn
pa er pefsa hefir fenrir farit,
■ -
Stropha 47.
V afPr\5dnir.
Eina dottr
ber alfrauclull
adr hana 49) fenrir fari:
fu fcal rida
50) f>a er regin deyia
modor brautir macr.
Stropha 48-
AGNRaDR.
Fiolf) ec for,
Hverar ero pjer meyar
er L'pa mar yfir
) fropgepiapar fara.
*) Svafa, fvflla. Ch. rifa. ^^*) frojgejar. ca?d.
Stropha 49.
49) Fcvriry Uipiis erat iiionftrum vita homimiin morientiiim faturandum, tjvi fedes deorum conteni-
prus caufa cruorc afperfit. Thoro manum momordit ; folcm dcniqve & Odinnm (qvi iideni
efre videntnr) devoravit. TorfAn Inpus hic eft tempus omnium venim cdsx. Cteterum hsec
fi bula monftrat, qvam antiqva fit traditio, q\'x 7)raconibus & id gemis animalibus defe£Vum
folis atqve Luns, apud j?;entes qvam plurimas imo Americanos qvoqve tcde Lafitau in der all-
gemcincn Gefch- der Lander und Vollter von Amcrica I, p, n j^, adfcripfit.
50J nbi 7mmimi viQrm Jmu Suimnummunen ciuu fccundmn Edds jMythol 11. finc caiet, fe-
qvi-
VAFTHRUDNISMAL 45
Stropha 46.
GAGNRADUS.
Fhirima ohivi
L
Phirifua experttis fui.
JJnde veniet Sol
In *) planiim iUud coehim
Cum hunc perdiderit hipus?
Stropha 47-
VAFTHRUDJ^IS.
TJnam filiam
Pariet Sol
Anteqvam eam hipus perdat, 49)
lUa eqvitahit
XJhi numina .mortua funt 50)
M.atris vias virgo.
StropJia 48.
GAGNRADUS.
Phirima ohivi,
Qycenam funt virgines
Qva volant mare trans
Lcetahundae euntes.
F 2 StropTia 45.
pkcidum. rcfrigeratum. ^*) furgat.
qvitur, liic debcie tantummodo intelligi fcmideos lieroas, qvi in niapino Deorwm crepufcuU
omnes nbforbentur, Eandem dcDiis fuis ideam fovebant Stoici. vid» Seneca Tragoed. inHer*
cule Oethceo v. lOia, ubi
Coeli Rejria concidet,
Cerros atqve obitus trafiet,
Atqve omnes pariter Dcos
Perdet mors aliqva & cha09
Deos fc. mlnores, vid, Epift. Lib. I. Epift, IX»
44 FAFTHR UDNISMAL
Stropha 49.
VAFPRUDNIR.
Priar fnopar falla
porp yfir
Meya maug prafis.
51) Hamingior einar
k) peirra 1 heimi ero
p6 pxv mep iotnom alaz,
Stropha 50-
GAGNRaDR.
Fiolp ec for.
. hverir rada ^efir
eignom gopa
52) pa er flocnar m) Surta logi.
Jc) J)a;r er 1 heimi. C. Surtar. L.
Stropha 5 1.
r
51) (Hflmingmr) Genii tutehires C boni fimt , de qvibns vid. ilUiftr. Domin. 7. Erici Obfcrv, p.
149. Cctennn hic fenfum Imnc efTc creilo: Genns hominnm rcnafccns divifum in trcs popu-
los, teriam ex mari emcrgenrem occupabit 0: iuhabitabit; omnia tunc ernnr gcniis rcpleca
bonis, qvi a malis xiniverfnni tnebuntnr.
52) (C7/?H exftinSfa fuQritflaiuma Sm ti) 0: Confumatione feculi ^eraiJ^a. Ha;c refcrcntc Edda My-
tbol, XLVI. fieri credebatnr
1) pev i?nem, mediante
0) aqva, qvjB 5arf/ fiammam exftini^veret, nam fecnndum Voluspd
immergitur terra aqvis
— & _
-r- emergit
Iterum
oceano
Pukherrime Viridis.
Et in hls cum noftrls majoribus, fi inodiim fpetej qvo interibie nnmdus, convemunt
colcntcs ftoam,
t) Soj>hocles cnjus hEcc funt verba
ex-
VAFTHR UDNISMAL
StropJia 49;
VAFTHRUDNIS.
Tres populi occtipahwtt
Oppida 0: terras
Virginam Thracis foholes, -
51) itQp^) g^^^ii tutclares foh (erunt)
m) Eoriwi^ qvi in mimdo funt :
Qvanqvam iU<e apiid Jotaos eniitiaiitiir.
StropJia 50.
GAGNRATilJ S.
Plurima ohivi.
Qvinam regent Afarum
Rona Deorum.
52) Cum fuerit exftinE^a
F3
Surti flamma\
m) illae in mundo &c.
Stropha 5 I ,
Orccv TTv^og yef^ovrct 6ea-ctvp^oy, X^^^
A'/rctvr<t rctTnysioL [/Aru^(riaf
nnde fuum Jupitcr «pud Ovidiuin Metam. Libr. I. procul dubio liaufit, dicen*»
EfTe qvoqve in fatis vominifcivur , affbre tempus,
Qvo mare, qvo tellus, corrcptaqve regia coeli
Ardcflt , & mundi niolcs opevofa laboref.
2) Senec.i Qvxll Nnr. Libr. III. Cap. XXVIII, png;. 36^. m, "Aqva & i g"nts terrenis c?onii-
"natuv; ex his ortus & cx his interitus eft. Ergo qviindocunqve placueve rcs nova: mundo (o^
Dco pcr totuni dil^iifo) fic-in nos niarc enuttitur, ut defuper fervor ignis,
Lucanus Lib VII. canens de cjefis in flcie Phavfalica
Hos Cxfar populos, fi non combulTevit olim,
Utet cum tervis, xxvct cum guvgite ponti,
ConmunU inundo fi/percfl ro'jtis offims aftra,
Miftnriis, * ■
Sed
4<S VAFTHR UDNISMAL
Stropha 51.
VAFPRUDNIR.
53) Vidi^r 00 Vali
byggia ve gopa '
pa er flocnar ;/) Surta logi
54) Mopi 00 Magni
fcolo 55) Miolni 0) hafa
56) Vi7zg72is p) at Vigf)roti.
Stropha 52-
GAGNKaDR.
Fiolp ec for
Hvat verdr Op7n
at aldrzlagi
57) er riufaz regin.
Strbpha 53.
n) Surtar. L. o) Miaulne. C. S.
p) rik vinna at Vigjj^rott R. C. oc vlnna at vlgf>roti. C. Er.
Scd diftbrr exuftio mundi Eddica ab illa Sroiconim , ratione efFe£lus. Ereniiu Iikc pofcente
fiiri ordinc repetitis vicibus novos iroruni , irerumqvc mundos dev.iftabir, perdet, dcpafce-
rur, ficqve ffiternis periodprum oibibus orientur & flai^rabunt ,mundi. vid* Cicero dc Nat.
Dcor. Lib. II. Illa tancuni unica e(t, nec faro allip:ata. Hxc in nihilum ohinia vertct; illa.
tanruin Iiunc in vacuo fluitantcm orbein , falvis beatorum fcdibus , & horrcndo , qvem
cum "Nidhdg^o Darmomnn principe incolunt condemnati , niimdo.
53) Dc Vidf/re 0: Vi£tore, & yalio, qvi potenrejn norar, hfficce nobis traditEdda. lieirer
cinn hinn [^augli As. hann hefer (k6 |iiokkvann. hann cr ftcrkr njcft {^vi fem|oorer. Af han-
om hafa goj^in mikir trauft i allri [>raur, Ali c\jci- Vali heirir einn fonr 0\jcns oc Riitdar, hann
cr diarfr x oroftom oc mioc Iiapplkeirr. Vidar itoinen eft Dco iUi tacitnrno ; cakcnm i$ habct
crapivjy Thov o fortitudine i^^ oximm, Et hic eft tati^vunn in qvoHbet pcricnio Deorum praft-
dimij. Ali f. Vnli Odini b' VCmdvt fiJius pugna fortis eft. & fcopum coilrneare dodus.
54) Moili eft vis, vjgoranimi, C virtiis, Ma^ni robiu- vatct, Erant illi Thori filii, fed Odino
nepores. Hxc autem qvatiior nomina mirum in modum convcniunt ciun PaUantis ^Kjfyge fii-
fcepta prole apud Hefiodum in 6eoy, v. 585- & ^cqq,
Ztv^ TiK ClKsa^ya QvyctTfj^ IlttPiKfltVTt [x.iyB^rcc
I
VAFTHR UDNISMAL 47
Stropha 51.
VAFTHR UDNIS.
53) Vidar Valius
Hahitahunt loca fanSta Deormu^
Ubi exftingvitur Surti flamma^
54) Modius ^ Magnius
55) Miolnerem ohtinehtint
§6) Vingnerio ccedihus defatigato^
Stropha 52.
GAGNRADUS.
Flurima ohivi.
Qyps erit Odino
JEtatis (vitce) fijtiSy
Cum folventur numinai
K** E^^tTo^ » TjS^e Bi>;v a^ihiKerct ytivciro riKvtt,
T*cov HK e^ u^ctvctBv^e Atog ^ofjuog ng e^^fi
OvS o^og D7r7njf4.s Kimig Oiog yiyifJLovivn
A?^ ctii TTct^ Xivi fict^vKTvyro) i^^iomrou.
55) MioJncr o'- contundens, mnlleus ciat Thori, qvo hoftes percufnt, debcllavirqve. Pcr Imnc
b. Kilian. StobauSy rarum fiitc parriffi decus, fulmen inrelleaum fuifle purat in dirTerrarione de
cerauniis bctulisqve Lapidibus habita anno falvatoris MDCCXXXVIII. Cui cjus fententijE hi-
bentior fubfciibo, qvam Johanvis Gorinifnitii , qvi in libro Is Altiriga, dct iir de forna Goters
hiir uti Swea Rike liokftjifvcr ok SalighetsKira, Tvaatufend Tvnahunth-fld aar fore Chriflum ut-
fpridde i all Land. Stockholm 1747. Thoronis malleum crucemnodriRcdcmrorisadumbranTe,
& illum hujus typum effe cerrus adferit. pag. a6. «7.
$6) yig7ierio Cf^idibus defatigato, Thorus Odini ex Terra filius cum ferpcntc Midgardlco in con-
fumatione feculi congreffiis , viiloriam eqvidem reportat, fcd viribus ira exhiuiflus, ut nifi no-
vcm paffus ab angvc confofTo fe recipere valcat, ubi ob vim veneni, q^^od hoftls eum afiavcrat
niortuus cadlt. vid. 1!dda Mythol. XLVIII. Hic Thor apud yignerem gigantem qvendam cdu-
catus, modo Vijrneris AUunnus, modo Vigncrius in poeTi, ut hic appelliirur. Ejus hi/toriain
Syftematicc fcriptnm exhibet iUuflrifl) Dniis Frid. Suhm in iibro Om Odin paginis 135 ad
1 70.
^tropha
53
VA FTHR UD NISMAL
Stropha 53.
V afPrudnir,
X^Ilfr gleypa mun .
. aldafaupr
pes mun Vipar reca^
kalda Jdafta
hann klyfia mun
Vi?2gnis vigi at.
Strohpa 54,
ODINN.
Fiolj) ec for
Hvat mcelti Opimi
adr a bal ftxgi-
fialfr £ eyra fynL
Stropha 55.
VAFPRUDNIR-
Ey manne pat veit
hvat f»u i ardaga
fagder x eyra fyni,
feigom munni .
ma^lta
q) Vignis. C. L. Vitnis. C. S.
57) Liiijus devnrafiit. In confumationc fcciiU, qvcc bello fievi dicitur fcu modo, qvi Gcniuin Ma-
joruin noftronim prodit» erat Odino pngnandum contra lupum Fenriyem, de qvo vid.Edd. My-
thoL XLVIII. Sed a qvo illc devoretur. RepuTTnaret Iioc Mytliol. H, qvx tefhitur Aiinmum
imivcrfi crcatorem efTe inunortalcm, verumqve Deum. Scd cx allatis in notand flroph. 1 7 & 1 8.
Othinum patet cum non fuiflic; undc omnis cvanefcitcontradi£tio. Et qvis ncfcit, vetcvesGras-
C03 Latinosqvc ejusmodi hunianorum plurima ad Dcos transtuUfrc, vid, Ciccr, Tufcul- Qvaift. Lib.
I, cap. a6.
r
VAFTHRUDNISMAL 43.
Stropha 53'
VAFTHR UDNIS.
^7) huptis devorahit
Seculorum patrem,
lUum Vidar ulcifcetur ;
SS) frigida ora
is disrmnpet
yingaerii c<^de faSta.
Stropha 54-
ODINUS
PJurima ohivi:
Qyid lociitus eft Odinus
Rogum afce72fitri
Ipfe in aurem 59) filii.
Stropha 5 5'
VAFTHRUDNIS.
Nemo hominum id novit^
Qvid 60) tu initio dierum ■
Depo/ueris auri filii,
61) Morte?n prcefago o^e
Re.
$8) Pyigida ora fc. hipi, qvi Odiniim devoiflvit; frigida vero dicuntiir, omnia, iinde malum alL
qvod nafciruv; fic kbld rady frigida mala fubdola confilia, kold rif frigidx coftsc, fiigidfl Ift*
tera , qvorum opc noxia confilia eftbrimtur,
59) Filii fc. Bttlderi cognomine boni de qvo vid. Eddcc Myth. XLIII. XLIV. XLV.
60) T« Jam dcmum coRnovit Vaftluudnis Odinum pi-afcntem efTe, cui ponibile foH erat qvst-
ftionem hancce folveve.'
$1) niortem pracfago ore^ Pcrdiderat aleam ccrtaminis qvee capitc ftetit. vid. Stroph. XIX. p» i6.
fuprn, undc cvcdidcrim Othinnm itinera eum in finem fufccpifFe, iit dolis vinccret, qvosapert»
adoiiri marce prudentia diHVafit»
G
VAFTHRUDNISMAL
mxlto. ec mfna forna ftafi.
Oc um ragna rauc.
Nu ec yip 0|)inn deildac
mina Orp fpeki.
pu ert e ylfaftr vera.
\
VAFTHR UDNISMAL
Kece7iftii meas atitiqvas literas
Et Deorum crepnfcuhtm
Jam ego cum Odino teittavi
Meam in diJfere7tdo fcie72tia?n:
Tu es femper fapiefztiffimus honmtum.
INDEX VOCUM RARIORUM.
A.
A
• flumen, amnis. Celt. aa, nn, GalL cau. Dan. Aa aqva in generc. Kritann. Am, apiid Biixttr,
in Glofl'. Antiqvitr. Brit, Prje omnibus vidcatxir, 111. Dnus Ihrc in hac voce p. 45, 46.
j^, ei. ty. fempcr, iisqve, adverb. temporls Gr, ct£i» A. S. a. Angl»/jy. G6th,niv. Alam, io. iVo.
Hinc eiltfd pcrpetua vitfl, »tcrnitas. A, S. Eali fc, z) Intcrj. exclamandi if proh ? dglor,
m. avus.
Alaz, V. educari.
j1W«m annofus, & rtWm idem ab flWr generatio, vita, fenium. ajtas. jcviun.
AJfrandiiJK Sol. ab rt//V. numen , deus , jrenius, A. S. alf elf & ratiduU rubor , jubar , qvod itc-
rum n rod & rodi rubor, folar rod aurora, cft igitur AlfrauduU vi vocis jubar divinum- De
geniis adeantur Obfcrvatt. iUuftriff. Dni I, Erici,
Aildcr generationes, homines.
AUda fa\yer p. epithet. Odini ab aldr , & fa\)Cr pater.
AHdr d(i(!,a fecnlorum diebus. Aldr lag, vita; finis, modus. ab aldr & lag pofitioj ordo, exitus.
All% adv. fiqvidem. Germ. Als.
j^//«i/m»' omnifcius. abo//r, o/i, alt in compontis ah A. S. aiy al, tah Al ah Dan. al. Sv. all
omnis, & fvinnr^
A}fni\itr idem. ubi n in |>, mutanmi eft. p. 6,
Anilfdng. p* Jt- n. accej>tio, rcceptio. p. fj- Dan. ^oht(\Qt\\i, AyitfajicHch KERONI acceptabih's
Avtfanckida:> antfanckidi exceptus antfan^ig(t% cxcipi. ab and, Gr. ctiVTi contra. & fan% a
fauga caperc, recipere, aflcqvi, obtinere.
Ar, n. principium, initium Gr. ct^X'^, Alam Ar. apud Wachter. nr vnr nlda. er ecki var.
Piincipium crat, feciiloruiai ? cum niiiil adhuc «fl^et. p. 19. i drdaga initio 2) manc
- hinc
1
INDEX VOCUM RARIORUM
^3
hinc arh Dan. einrJe, (irvokr. Dan, aarvaa^en o: nark vaagm manc expergefa£his , furgens,
laboriofiis.
Ar. n. annonii, proventur, anmii, iibertas, s) anniis. o/^tfl^z /co/tf <r /«rfl perannos o: perpe-
tuo , feinpcr comitabuntur. vid» Ibra in hac voce.
Armr, m. gener* a nominat. v. Aurii. A. S. €ar7t, AK arn, Eddsc, ari. Cambrobr. eryy. Ulph. Arans,
Belg. Arani, Gevm. Aruy ar. mihi ab Alamanico Ari dominus , diiSa eft haec Jovis ales> &
Regina avium Iiaud fecus ac Gernianis , qyi ob exccUentiam Adelar illam appcUarunt.
Artali n. dativ. a nom, arUtl annorum computus at artali in anni computum. ab. & fd/ nunxerus.
vocatur ali.is luna in Eddis artnli o: tempora dimetiens, cum ab ejus accretione & diminutione
rntio tcmpormn apud majores pependcrit.
Afa. gcnetiv. plnr. ab nom. Afur fmg. As Deiis numen. a). vir divmus, qvales Odinus & ejus con-
fcntes habebantur. Alam. Wachtero qvod i) monas eft. i) Deus, numen, ab U^ck
dcducic, Et meo qvideni judicio veritati propior elt, qvam fi a patria, Odinum & focios, Afia
nempe Afa five Afiaticos di^^os fuinc putaircc. Etcnim ^far Etrufcorum Hngva Dcus , atqve
Tyrhcnonim cLi<rCi% numina, vocem Odino antiqviorem efTe docent.
Afyjtnom Dat. plur, a nominat. Afynnor fmg. Asynna Dea ab As & ynna pro qvo hodic «m?;?//?*? amafia
nb at unna fovere, bcne cupere.
Andr. m. p 22. filius No(f/jV , 'NagJ farisqve Ditem ^({q i^wto. Nobis enim .*4«ir fubftantiv» opes,
bona, res, pofTeiriones notat. Sed adjcitivum Andr vacuus eft, Dan. ©t>c»
Aul. n. cercvifia. A. S. Ede Dan. & Svec. Cf.
Anldom Dat. plur. a nomin. pl, aldir & fmgul. Aiild generatio.
Anrgehntr nomen propr Jotuni, ab. or, 6r f atir pavtic. cxtenfiva %em}er & per metathcfm Gc/.
7«er, ^rfwrt// ffitflte provei£his, fenex, hodie Ge7«//«j»- ovem trimam dicimus,
Anfir, m. oricns. Gr.. aurora. A. S. Enfi. Dan. Sv. ^Jjlcr, Gcrm. Ofi adverbialiter fumtmn
orienrem vcrfus, notat.
Aiifian adv. ex, v. .ib oricntc.
Au\n%r adj. p. 8, dives , opulentus Andr opes, 8i terminatione igr.
- -
B.
mi. n. i) incendium qvodvls. i) flannna, 3) roj^us, qvo mortui crematabantur!^ Dan. ?5afll»
Huic voci minime cognatuin eft vcibum at htx^ta qvod ceu afHne Dnus /^n» attulit fub voce 1?^«/.
Scd venit hoe a vocc B6i 1) habitnculum, 2) le£lus , cnbile. 3) donuis. 4) fnririus. ho-
dievcro 2 Ciiinificatictahtnmcftinufu, t*l:aha; qva locus, ubi vaccas nnilgent foeminx. flllas l^^o-
ilnil itfl qvoqve niipellatur. Huju"! diminutivum h(vk elh 1) lntbitaculum vile, indignum,
cafa. 2) locus veftii>ia corporis jaccnriE referens. 3) fpclunca fpecus , ubi animal qvoddam
pvxfercim rapnx ktet. Matth. XXI, OiHOff OIKO§ Tr^OTevXfji KXiB^(r6TCtl VfAUq
G 3
54 INDEX VOCUM RAIUORUM.
UvTOV B^OtfJiTUTe (TTriXctlOV XSTCOVm niit hiis cr kallat hxm hus, enn fier.hafit
gcrt \m at i-siningia ha:li qvod Liither. vertit ffJtOrbecfutC. Dan. SKvUCrfule. Et hinc verbum
■ hccla venit, qvod fignilicat, facore ut qvid jnccat becla penivgmn pecudes ccrto loco, xibi ja-
ccant, relinqvcre. 2) defternere: Atf/rt 7«VZr y^-j/gn/rt lciSlMm ftratum deftcrnere. 3) deftruere:
^rf-Za ^-ejrgzMrt wz^r parietcs dcmoliri, dcftruere: 4) folojeqvarc, d<i(ohii hann hrendi oc baldi
landit oppidis ignem admovit, acqvavitqvc illa folo.
J?ccAr. m. fcamnum plur. Bcckir. Dan SBcuf. de qveis videantiir notns ad Hift. Gunnl, Ophioglotta;.
^ein n. os, ofl^i. A. S. han, Franc. hain^ hein^ pein. Bclg. Ddn, Svec.55ccn. Angl. hone. Germa-
nis prsterea Bem montcm, collemnotat, ut Graioor, (BiiVQS»
Sergelmer nom. propr. Jotuni. p. 46.
Biorg n. plur. nominat. a fing. Biar^, faxum. 2) mons collis Ulphil. Bgirg. A. S» Beor^^. 3) pras-
rupta montium , qvse vocantur etiam berg.
D.
Dah accnfativ. plur, a nominat. Dalir fingul. Di(/r m. i) cavumqvid. 1) fuperficios deprefla. hinc
Dan. at dale fuperficiem dcprimerc, & dalet deprcflum: hoc de vafis d'citur, ubi rebus exter-
nis ita illiduntur, ut cava cxtrinfecus veftigia apparcant 3) Vallis. Dan. Svec. daL Anjl.
Deal. 4) poetice arcus, ita dcnominatus a curvatura, qv;mi vallis inftar refert.
Deila partiri, dividere, difterminare. 2) contendcre. litem og;erc. 3) diflTerere, difputare.
Dellingr nom. propr. niariti NotStis, Patrisqve Diei. qvafi dagv. dog^ DeglingVy (unde mutatis ordi-
narie litcris g ante / in /, deUiiigr venit) dici fimilis.
Deyia mori.
Drott. n. populus, hominum multitudo Gcrm, Vctt. drot*
Drottmang hominum filii, moitales. a drott & maug filius.
Dropi m. Gutta plur. dropar , accuf, plur. dropa, Dan, Draahe, Sv. droppe a verba 0t driftpa, Dan.
dryppe ftillare.
Ec ejvQ p. 4.
Einhevhir monoherocs. ValhnUaj clvcs Odini & Friggai fatellltes & aulici. viri nempe in acie cafi.
dc qvibus Edda Mytholog. XXXIII. XXXV. ab einn unus & her exercitus,
EHvagar AmnQs, fluvii infernales. ab. E/gvnndo, turbo. & Kflgr fmus,
Emc .contra£le pro cm ec ego fum. p. .^,
Endi.. m. finis, exitus, terminus»
Engi e. ji;. ncmo. ecki niliil. p.
Enn fcd , vcrum.
■
INDEX VOCUM RARIORUM. 55
Ey adv. tempoiis. fcmper , ffitcrnum. hinc eylifd sEternitas eylifr xtcrmts.
Eyty. n. virus , venenum. Germ, Eitir venenum apud Lipfium. Eiur bene deducit Wachtcr. ab
eiter urere. A, S, ater a:ttcr. attor^ Per qvod majores videntur intellexifte elementum qvod-
dam rerum ftmplcx. Dan. tedder unde ^dderkoppe arancjc. Soeadder. fpunia maris . glutinofa
albi colofis Isi, mnYglitta,
E\:icr veL aut, five. Dan. antiqv, edn. Svec. eda,
F.
Frtj^er 1) jrenitor. Patev. ^i) vir qvi patris loco cft aliis. hinc boni Principcs a lubditis Patriic pa»
tres appellantur, 3) Qvi beneficia majoris momenti alicui praiftar, In qvo fenfus b. Luthero
& cmn feqventibus venit, dum vocem "^^N coram Jofepho Genef. XLI. v. 43, proclamatam
yQxx\x. de ys des Landes VATER. Pro qveis vulgata, genna fteHite Biblia Teutonica Halber-
ftadi 1523. &Joh. Bugcnhagii Lipfia; 1533. dat he vor ow Knye bo^en fchoUe , Domino Mi-
chaelis adapprobante fubftituunt, Utrumqve forfan minus re£lum crit. Et hoc dudum viri
fuvumi perfpexerunt vcrnacula: verfioni Bibliorumau^SloritateRegia operam navantes, Illi abrec
inliebrffiis, Chaldscis , Syris, peregrinum, qvod S- V. Baftholmius Hiftor. Judaica T. I. pag,
fi5a. hiculenter probat, absqve uUa interprctatione retinucrunt. Ut vero vox hicc j^gyptia-
cam originem prodit, novum pondus adipifcitur Andr. Acohithus apud Vratislavicnfes LL,
Orientalium ohm Profeflbr, ad Abbatem Molanum ftc fcribens. Genef. XLI, v, 43^
"qvot^. communitcr reddunt : genua fic£lite, Luthcrus autem der ift der Land.es Vater hic eft
pater popuh', (vid. Pfeiffer, Dub, vexat, in hunc locum) eft ipfum Armcnicumfeu.i^gyptiacum
ABRECH vivite falvi & incoUimes manetc. a verbo ABREL vivere &efle incolumem. Si jam
infpiciatur textus omnia fvavifnme flucnt, Pharao infiderc juflit Jofeplium currui fuo fecundo,
"& exclamaverunt coram ipfo , vel ipfis Abrecb^' vivite fc. tu Pharao & Jofephe, Qv'n\ pofiit
"dici commodius?" Prtcter Criticos iacros Tom, I. parte i. vid. fi lubet, Aug, Pfeifferi Operrt
Philologica pajr. 94.
Falla yfir cadere fuper , diffundi, 2) occupare Dan, Dwcvfatbc. fana. \>orp yfir occupare oppidum.
jpflfzt, 3. perf, plur, Indic, verbi at fara perdere, 2) perire,
'^^erf^r- morti vicinus , cujus vitic filum parca; brevi disrumpendtun judicflrunr, A. S. f^y,, Al. vaig^
Belg, Vte^h^ Hinc Dan, /e/g. Germ. /eig, 1) mortis. 1) pericuU timidus: fiqvidem tempore,
qvo fata vocarent, fortitudinem & corporis & animi deficere credebant.
FeJltT 3. perf, prxf. Ind, v. at fclla^ ec/l'Z//cadere facio, mitto, demitto. a) caidere, occidere. 5)
reum vincere, 4) componere dicitur de HjJ^nariis vaforum f. doliorum partes conftnicntibus,
Vett. Gcrm. fcUo deftruo, Belg, hodie Velle dejicere, aptare, faUinn^ felldr vel til eins,
fllicui aptiflimus,
Fimbnhetr, m. hiems hmo(a n Fimhnl 6c vetr hkms , tempus confummationem feculi prsccden?.
Fiold, m, muhit!ido,
Fior, n, vita, /Eol. /3w^, Grscc, jSiOff, vica hinc poctis Fiorr vir dc^
Firar
»1
3}
»1
INDEr VOCUM^RARIORUM.
JFirnrnom, plur. uzV;. Dm, fyre viri alacrcs dicuntur. & firugr Island. akcer eft. Fira finhtm,
Liniitum reilorcs propric fignificare dijiit S» V. Onus Joli, Finnseus in Indicc vocuni ad Gunn-
logi Opluoglottx Vitam.
Forvitm f, p, 2. aviditas fciendi a for particula intenfivfl & rit/i fcire,
JFrajne^ m, progrelfus , virtus. Sv. frnnil faitum forte. Al- from fortis, framr majoribus noftns
pr.t/tans, unde Jiodie frama madr vir iivrQnuvLS y etiarn fi /r(7w;- fimplicicer funit, effrontein
denotet.
Freijia tentare experiri. p. 4, Frsifla^-jac pro fr^ifta \ia cc tcntavi, p. 5t»
'^^hS* f*. nom, propr. Desc uxqris Odini, p. a,
frfll^ey fapiens, p, <). A, S, /roi. Al, /V;/rttcr gravis , prudcns I?elg, iJm//, Grac. (p^cc^>}g fapicns
Ulph. fratliian fapere.
froJrjErejifffl^flr, f, hilares. Fro|)f>:e]3ia]3r, m. iularis animo. Dan, froe la:tus , hilaris, Svcc. frdgd
Isetitia, hilaritas. A].frothc, Bclg» yren^d, Gcrm, i'>e«Je. gejj aiiimus. nicns, Gef^idrfr hanc vcl
illam mentcm habene,
G.
Gagnradr nom, propr, p, R, fignif. utilia fvadentem:, fmcerum: a utilitas & rada confulere
fvadere,
Caman, n, i J Voluptas. 0.) jocus,, hafa ^niitan vid ):ono voluptatem 0: rcm cum foemina habere,
p. aR. ^«7rt(i7i rtt 7iocJtoro voluptatem aliqva ex rc percipere. Gaman r<ednr fermones jo-
col. Gamnn vifor carmina jocofa. Dan, Gnmmcn,
Canrditm dat. plur, p. 2, a nominat, GardHr fingnl. Onrih m, r«pimcntum, fepes. a) arca claufa»
3) villa a;des, 4) Palatium, aula,; i gnuY^pnm gQ\>n in aulis Dcorum, Dan, Gaard, Grjec»
Xo^TOf acervus,
G/T?»-. m. hofpes, extranens, «onviva p, 8» AI, Cclt, Gnfl, Dan. Geft, ct) nonien proprium fi-
£tum. qvo, advena; cognofci nolentes, fa;pius utebantur, b) Vcrum, hodicqve ufitatum,
Gejjj/jcc/, p, niale pro Go|5f;^eci.
G///. m, p. 52. & Gif/e obfes. A. S. Oyffel, gifd, gisle, Dan, Svec. Gifcf. Longob. Gezal, Kifah
qvod a Giatsla, GitsU cuftodia cura Dmis Ihre commodiffime derivavir, a) nomen propriuiu
viri adbyc u/itatum.
Cisling, f, Obfidis datio i) ftatus, conditio obfidis, p# 54»
Gkypfl devorare. p. 4». Dan, Glnbe^
Go\in, n, genct, plur, p, 2, numcrum. a nominat. go|>. numina, dii. go\iom dat, plur. diis, p. 5*»
hinc gofie facerdos, facrorum antifteS;, flamen, Pontifex, i)_god idolum Chriftianis dicicur.
Go|^r^ecz f. Theologia a Gq\> & fyeci fapientia lcicntia. Dan, Gndlare^
Qrnnd C campus , tcrra plana, p(»ct. pro tota terra fumitur, Ifiny^ deilir grund vied go]>oM oc JotnK
fonom 01 Ifing fluvJus terram inter Deos atqve Jotnos dividit, Aliud cft Dan, Svec. Grund
fundus maris, *) fiinda^nentum, ptrs,imai hoc %ixm\%\Gtpidr vsi.?!mBotn Dfin, Bond audit,
■ ■- " H.
INDEX VOCUM RARIORUM. 57
H.
Haf\3it pro hHf\}iat non habuit.
Halir. m, nom. plur. a fmg. halr vir. t
Hamingior. f. nom. plur. a fmg. Hf/wzngia fortuna, ^cnii tiitclarcs. ab //rtiHr indufium, t-sg-men, icl
qvod adiia:ret. A. S. havu Germ. hewbd. o) forma, gefialt: at fara z arnar ham ^qyxlx fprmain
induere. haniaz novam mutuare formam, 3) furore agi.
Hanggvaz v. dep. i^us partiri , pugnarc enfibus. vcrb. aaiv. at hanggva cacdere» vid. Olav. in GlofT.
ad Synt. dc Bapiifino.
^HaHf\tndan accuf. fmgul. a nom. hauf\ia\>r inceptus. ab Hanfnt. n. capur.Ulph. hanhit. A S.hcnfod,
Dan. Hovct. Al. Tr. /^0«/-/?. JJelg. hoofd. ab «t /^e/^: o: levare, elevarc furfmn ferre. ■ Gct*
f^r haHf\^a\>imn fon 3: gcncrdre confunilem fibi filium, qvi faciei lineamentis ivenus prodciic
. fuum. In foro dicimus at hanf^ya fHina i) aaioncm inftitucrc. 4) in judicium catifan) du-
ccrc. at Qicvt ©ageii nnbvtngig,
Hanldar plur. viri nobilcs. avitos tencntcs & f. in dominio habcntes futidos. mihirt^ at haUdatzmxt.
xxndQ at haUda rikit, Lenit, eigvir fmar. rcn-num, fcudum 0: prvcfcauram , bona fua, tenerc,
re^n;ere,. adminiftrarc. 2) poet. viri in. genere, p. a.
Hanrgnm dat. plur. a nom, hanrgav ^xn^^.haurg. m. Imai!;o funulaorum Deorum. -) fanum, lav^vium,
Hofnm oc hanr^nm hann ncdr tcmploinm & Deorum imaginuin curam gerif.
Hanfs m. proprie cranium, fypecdpchicc caput. <■ .
Heim adv, dommn,
Heima, domi p, 2. '"
mimr. teaum. xcles, domus. 2) villaGrsc. ««^;,. Dan. bjem. Svi bcttt. A. S. M. bum.
3) Regio. tm-.«, tr«a«, «ividam certus, utWy7« Amnr Afia. ^///.«mar Traftiis MorvegiiE Svecto
contcrminus. Buahein,^, Bohcimr , Kohemia &c. ■ JoM^ar Gigantum terra, Schyti-a forte'
mflhetmr Infennun. Solhcimar nomen villa foli oppofita. 4) miihdus , orbis.
Btl. f. Hecnte, mors, Inferni Reginn. Dan. ^ist mors: at flflcc J,icr n.orti' tradcre, nccidere
De qva Edd. Mytliol. XXVII. & XXVIII. Kk An^rboAn (5: angoris nuntia) foemina Gi-rante»
fufccpit LokH, filiam l-hlam. Qvant Pantopater in .Niflheinu.m demiftt, impe.iuu,qVre''dedit
fuper novem mundos, ut manf.ones inter eos, qvi ad eam mittuntur diftribuat. Hifuntomnes
morbis & fcnio mortui homines. Mukas ibi a:dcs habet maghasqve , cnncellis cinftas grandi-
bus. Ej Palatium eft Elind f. Oluni 0: triftitia, cliaum. Tatina ejus B/mgr o: fi„,es : cultellus
f„Itr 0: Efuries: Servus GnHghu o: fe,!;niter a.nbulans: Ancilla Ganglot 0: tardigrada. Limen
fnllnudi forrnd 0: pra:ccps interitus. teaus -Mor 0: diuturnus marcor & sgritudo Stra.rula
blikandc hol 0: micans malcdiaio. Hela altera parte carnlea eft, altera media colorem retinet
pcllis humnnic, ton-a & ttuculenta, q^ are facile dignofci poteft. Qva; defcriptio conferri mere-
tlir cu.ii illa Virgiliana. Mn, VI. v. 275.
h
rallantesqve habitant movbi triftisqve fene^lus";
, Metus & male fvadn fiimcs & turpis cgeftas
-
Terribilis vilu form» , Uthuihqve laborqvc.
58 INDEX VOCUM RARIORUM.
Hcriafaudr exGrcituum pater. nom. Odini ab her exercitus & f(i\nr patcr. p. 2. inde di£lus qvod
fortiinam bclli modcratiir, cxforum dimidiani partem in Wnlhallam rccipit.
Hejir: m. eqvus. Dan. <peff.
Hi?um, m. i) te£lum. coelum. Dan. Gcrm. Svec. ^uniHCf, Belfr. Heviel, 3) Te£limi a) lc-
i^lonun b) tlironorum & fuprcniiirum fcdium. Dan. ©cnocbimmd/ *H)l*Dnf)tmme[.
■ Binnig contra<lte pro 7;i«M veg alia via,. aliter, iUuc,
Hodmimis gcner. fmjr. a noniinat. Hodmimir qvod nom. propr. efl: Jotuni, a Hod riurum res pretiofso
&. Mimir nom. propr. Gi{!;nntis. Hoddimmish^Id 6c hoUt caro viuri cuftodis, 0: tcrra.
tifif. n. i)domus, Kctr 5 a:dcs, templum deoi-um. ab flt /je/zrf fublevare, inaltumferrc.
Sed Wacbterus id ab /'«rrtM foniwre, fabricare, derivar. a) Aula Re.^;um, Principum, qva
tamen fignificatio valde recens eft, & Islandis vix noca- ab hoc longc divferfxim hof mcdium,
^nediocritas. ut miott tr vmjidanp hof tencrum cft in lance mcdiuni. ^
Hrafiielgr m. cadavcrum vortex, hclluo. nom. propr, Vcntorun; Patris. a cadtivcr & /«e/gr vor-
tcx , hcUuo.-
Hrimfaxi. m. puiina jubatus. nom. pvopr. eqvi, qvi No<£tcm fer<;ns guttis de Uipivtis decidcntibus
terram qvovis mane irrigat. vid. Mythol. VIII. 11 biim gclu, pniinas ob frigus pruinam rer
*
fcv-ens jubatus a , n. juba. p. 12.
Hrm/:nWr pruinofus, pruinn; infta;: frii^iidus, cpithcnun Kweri & Jotunorum, qvibivs origo, prima-
qve materia, pruina fuir. a hriyu St kattdr frigidus a kulldt frigus.
Hnurr qvisqvc, hner qvaiqve, huart & hnat qvodqve.
Hita\ian adv. loci. unde.
Byr,- ni- ^alor. a) ijrnis* hinc Grxc. TTV^i qvam vocem Plato; m ■ Crotylo Barbaram eflc dixii.
Germ. fcur.
H«erA yerterjc. huerfa aptr vtvtnx , redire. 2) circumirc": hivtijthuerfa-^au fcokhtcrian dag,ii:C\X'
cumirc debent coclum qvotidic. 5) f/;";^rt>'erc , oonfpetftiun fugerc, e medio toUi, evnnefccre.
4) circumdarc, cingcre.
Hmidrut ccnruni. p. i 6. Al. Dan. hindred. Belg. hondert. Ulph. hnndred. Sv. Huvdare. 1) Va-
lor rerum fi^lus , qvo centuui vi^inti .ulnce U qvatuor Joachimici fubintclli}',untur. vid. Dnus
Jok- Jf^re in hac vocc,
Hfmnniorgiim. {}. $1. ^vo .Hundmbr^mu. dnr, plur, a nom. huvdniarpr a fingul. hundvinrgr' \Mt
numcrofus. a hnnd \) dccas. , 1) particula auj^^cndi f intcndcndi fenfus ergo noniinibus prx-
pofita figiiiHciins, valdc, admoduai; IndQ hmidvis admodum fapiens. Hh^idvi a r gr ^idmodum^
valdc iiumerofus, comitibus qvain phirimi& flipatus. hodic 7unnn tnargr dicitur.
I.
-
Ifng^. npmen fluvii, qvi Deos & homincs fejunjrit, forfan ab at ifn ivHtarc? qvam conjc£luram
dofliff. Domino G. Mngn^co debeo.
Tmsfa\)er. Imeri patcr p. 6. Epithet, Vafthrudnis.
Inu
INDEX VOCUM RARIORUM. 59
hm ille. m illa. id, p. (5. ^
5^dr eqvus.
Jotmm. m. Ccntaurus nliis , flliis ciigas. p. 2. Dan. 'Sv. Jetts, A. S- Gall» Gw»t. ItaK Gi-
grt7ife. Scot. GirtH7ft. 5^0^(1 ^w/V gij»antum filii» ipfi f»;ig:antcs.
Ifs, in. glacies. A. S. & Dan. Germ. Anjjl. /ce,
K.
/f/i/|>i7//fl|5r. coftis fiigidus. ut vero coftarum f. lateriun ope verba efTmmtur, Kaldrifi(i\ir rfkitur,
qvi auftcrus eft , fubdolus, malcvolus, & confilia dat noxia. -a kaldr fvigidu» 'a) inimicus Al,
clf/i/ti. Angl. cnld, lielg. cotfd. Dan. folE). Ulph. fciiZ-if. Germ. fnft. '
/fzV//tr m. 05 hinii», liioms vuis. rjHu. JCiefi. Angl. Bor. Chafts. 3v. ^(vf^
■ fCiofa x) eligere. a^optare. C)\mc, Kizfen. h.S..Ktofav, Kefa. Dan. /TrV/c. Gs.l€hoiJirJ Gernv
kiihrcn, Ulph. A:fl;//(m guftaic. Xw/rt cffldcnv in bello modcrari, Cffidendos eh*gerc. Odi-
nus enim Valfader Caiforum pater ideo diclus ^ivi hans ofka fynir ero aUir ]ptir er i val faUa
Mythol. XVIII. d: Qvia cjuj; eletfli filii funt omncs in bello cadentes. Oc findtr Odinn ynl-
i. kyrhr til hjteryar orrofto , kiofa |)t?r fiigd a iiteim oc rada figri. Odinus igitur pnfcas, ad qvod-
vis pr?cliun\ abkgat. etenim iU^c fato movtales deftinant, viUoriflmqvc regunt. vi.d, Edd. MythoL
XXXI.
Kliiia diftundcfe.
./CyiMiz i) cognitio, ccrtitudo. 2) res notn, 3) cognatfo. 4) domicilium. yrtMA^ww/ p. 4. acdium
ordo. ec fil vita hvt Vaf\irJtdnis fala kynni fi. Dan. 3Sfl vi&C ^UOr^aU Vaf l^rudnis 93aa*
«iUflC fCC f ei'C tU&rcUci)C. Alias cymii cou:natorinn hnbitncnln. hinc fara at cynni cognatos
invifcrc. Cynnis Kc/!t!/rt Epula: cognatoriini mutua;.
■ L. '
La\iaY. genet. fn)g, a nom. /tf«|>. f, exceptio, receptio. p. g. 2) DuiSlile Inftcumentum qvo me-
tallic;i dlicuntur in oflicinis fila. a vcrbo at h\>a ducere, vocare, invltarc imo apudEdw. Lye in
Diflion, A' '^. & Gothico latino Lndian vocare, arcefterc, invitare. Loth ^ya hig hi\>odc [^eorH'
Hce. o:Lot tnqvc enixficos invicavit. Genef, XIX,, v. 3. 3) eflicerc: at hi\>a \^at fua fyrir cinom
efficere aliqyid alicujus caufa, .Al, Latbo inyko & L/trielGenn. hodicrnis eodem fenfu venit unde
^infabunS invitatio. Celtis LLais Vox.
Lttia diflVaderc p. Al. /etten impedire obftare. Goth, Latiau. A. S, LataUy alattan, Belg. /«-
ten, Angl. to Jet^
£./|3rt fluere , t) peditentim ire.
Tidin li|>r, tac \jer a^t
-fyrir .'t^l^ hefvisins fitauda ' '.
\ju .veiz fyr 9wn vcrdt fagt
-
iiaknit up afiditfiAa,
H 4 9.
Co INDEX VOCUM RARIORUM. o
O:
Tevnpus fluit Tibi caveta
Ab illecebris jnundi vanis
Inc?rtxis qvando vok edatur,
Surgite ex nn^rtuis! V
Dan, CHde convenit, Al, farlido transeo, procterco. ycrfc&Clt^ OUCVU&e» prrcteritus, a) de-
funftus , mortiuis, Lydt Zelandis Transitus apud Leibnitium. Et li\>in7i nobis mortu\is eft,
Lifs oc li\iinn Vivus & mortmis.
Lvgi. m, flamma. Al. Langho. Gcrm. Vett. Loh, A, S. /eg, lig^ Hge. Franc. Loug^ Dan* JoQC/ SUC»
Kelg. Lfley.
i//l3K, m. Tuba, Buccina, Tres Huri^i-A aiiiiuir mudi, qveis in fluvio Ymeriano fertiu' vitam, fami-
liamqve r.onfervafTe "Rergclnierns
■\) TuOaviy Buccinamve afieiidendo ^o^ Verum, qvam mdp;na O Jupiter ! fuitiftatuba, tuba
inqvam cui Buccinator alligaretur, non vero huic illa. riflane hxc fabula eft? Kcgatur.
Ponamus a) /«[^r derivari ab at /ylD/i fonare , fonuin dare , & lu^y canorum qvid, adeotym-
panum valere. b) tympana f. uteres peUiccos aere interius inclufo expanfos , a prima ho-
minum iiiemoria in ufu fui^Te: ncmo ibit inficias eos, praiter ufum muficcs cymbarum ctiam
pr^cftiiiffc, praiftareqve adhuc qvibxisdain in oricnte populib. vid. 9^icbUt5 SRci^bcitbttic
fcung nad) 3(fabicn, Et concedat qvivis abfurdura hic afpetHu primo, penitius cohfideratum
evadcre probabile : Nec immerito; cenigmata fabulse funt, qv® non corticibus verborfim
Karcntcm , fed intus latentem claiifamqve veritatem exliibent, Et difficultatem vcra coUi-
reandi auget ignorantia de majorum movibus, rebus oeconomicis , faftis fortibus & id ge-
. nus aliis, . ; . ^^^u * /■ . .
a) mokm confcendatd^, vid, Refenii Verfio Edda; Jatina MythoL VI. Ijrnorat hao tejitus , &
nefcio qvo excufetur modo. Sunt tamen adhuc, qvi videntur fibi rcm rite intelligerc. Et-
«nim alii violam volunt molarem cfTe lapidem , qvo confcenfo incolun)is cvaferit Bcrgehue-
rus. Ab his peto, velint cxplicare mihi, qva potuerit ratione fieri, ut tam grave innotave-
, Tit aqva; corpus. Ad miracula invitum me trahunt, Alii molain , pro molendinn pofitam
effe aiTeiimt , ajentes , pofie totam regionem undis mergi , ncc tnmcn , molas , qva; in mu-
ris, aliisve editioribus locis funt , afccndentcs pericuhmi pati. His confentiam, modopro-
5, » bent finnil , tales fuifie verenbus Schytis molas , qvalcs nobis hodie fiint.
1 - . 3) 2>avi fe fnos^ve credidijfe. vid. textus Edd« Refcn. 1. c. Et de hujus poffibiUtate ncino «ft,
•jvi dubitat.
M.
]fi0cU% ft {»crf. prcer Ind. vcrb. inah% dep. i) colloqvi. g. viahm» p. Wiskm ec coJloqvflmwr
ego & tu, qvod fubintclligirnr. Eft .prstcrea verbum pafllvum tit omnia fere apud nos verba,
OKt gr. vi^lti% velfyrir hmtm optime abcopcForabatvu c^ufa, a) p.eteic> rogarc. hmmvneUt'
INDEX VOCUM RARIORUM.
6i
jc tiV illud exoptavit fibi. ab aitivo at mala i)mctiri, menfiirare, vtaJa vifo pan?;erc
verfimi 3) lotjvi, coUoqvi»
Magna robuftus , vii ibus pollens , magnus, nom. propr. filii Thori. a vtagn vis, virtws, robur, pote-
ftas. a) pars cujusdam rei potior. ^negii & mtiin. A. S. vitegjt & mceg*n, idem.
Mar. m, lacus , mare. Franc. Mare , Marnis. Cclt, Mor. Ulph, Marey. Slav, iWore. Belg. Moor U-
cus, palus. Germ. Morafs. locus paludofus. vid. Leibnit, Colle£l. Etymol. j). 2/1. conf. p. 15^,
Mar etiam poet. fij^nificat eqvum.
Mat. accuf, fin^. a noni, matr m. efca. Ulpb. tnutgnn edere,
Mafig. m. filius, proles A. S. juagn. Al. inag. Ulpli, magus. A. S. parens eft, item cogna-
tuS, &hinc nobis magr, A. S. magos cognatus , affinis.
MaMnf. juba, p, 14, a) ora, dorfum cujusdam rei,
Matdfpar. guttiB, qva; delupatis, dum manduntur cqvino ore, ItiUaht. v »2. u we/, 7«77 lupata
flb at 7/»7iii connindcre. Dan. g)?unb(?i)tfe apud Fabrum Malmogienfem. &^/ropV{!:utta. Aliud
eft 7nila froenum lupatis carens, qvod ducendis bobus, indomitisqve adhibetur eqvis; vocatur
ctiam 7M»//, imde Dan. viuhkorjf. vinkgrime capiftrum, ficella apud Fabr, vu}a capiftrum inji-
cerc. forfan ideni eft cum A. S. widlian regevc. apud Benzon. Sv, 7«//c froenum eft, imo lat,
millus collare canuin,
Jafey. f, Vivgo, A. S, mai, mny, Dan, Afoe. Sc. May, Ulph, Wdv/. Sv, Ms,
Midlnir conterens contundens ab at mylia contundere conterere, nom, mallei Thoris»
Morgivn manc. p, 12, A, S^viorgen^ aurora, mane, matutimuu tempus, Angl. tmoww^, Dan.Mo-
rew. Morgen^ Morgun dangg, Ros matutinus,
Mb\>i animofus, animo fortis. noni, propr, filii Thori,
Mundilfori p, 20. nom. propr. Patris foljs fltqve liinfr. n ninyndull \(\ qvnd manii circum agitur, nam
w««f? manus cft 1) axis. fara facerc ut qvld cadat, eat, moveatur, forfan etiam per iVf/m-
dilforum motus diurnus circa Jixem intcUigitur, ncc inepte t*afer Solis atqve Luna dici poiuif-
fet, cum tali motii in totius mundi confpe^ftum producantur, ^ognatum videtur DAn.Leding
•lu£lor, ducens, 0: polus apud Henr, Fabrum, ubi Nerrc Uding Polus araicus, Sy?tdsrlediiig
antar^cus.
" N.
js/rf«rvi Dat, fing. a nom, Nrt»/, Karli, N/irW nom, propr, Patris No^ls p, aa, Hehr. y^ff
Graic, fgejSof , vid, Chrift, Laffonil Thyconis elcgftntlflima No^lis pra die prserogativa Cap,
XXI,
t^ifiheimr &
.K/^/;e/. p. idcm cft ac Niflheimr locus triftis, nebulofus, qvem damnati & Walhalhundigniinha-
bitabunt* a Ni^ Gr. veCpfiAj; ncbula* Germ, Ne/^e/, Aruii Nz/m/» A* S, nt9mhiejf«, & Hf|
j) lethum, mors; 6) infermis,
H 3 N/Wr,
^2 INDEX VOCUM RAIUORUM,
/
1
Niordr, p, 3^. ri, pvopr. Sacronim •apucl Svcones. Antiftitis.
^^^'j^. n. decrcrccntia liina:, intcrliinium, a 7i/[)r, infra. hinc iii\:)n mirkr d^wCic tencbriE, qva-
les I.iina decrefccntc, & intorliinio c.Tc folcnt. ab hoc divcrfum valdc probrum conviciutu
contumeliii, A» S. , ny\) neqvicia malitia j Odium , invidia , Allutia vafrities,
Kott* Nox, Gr. Ni/^. nom, p.ropr, filix Naurvi p* 22. Tcrnm ejus nuptist indicantforte, no-.
dtm in trcs dividi partcs , eyfiir vulgo didlas. Cum Naj';lfare Audnm habuit Klium , qvi &
Ditem, & vacuumqvid, vacationem a labore 0: qvicccm, filentium no£tis notat, Secundum
Aitari C ut etiam fcribitur Onari mipCir, per qvem, fi ab Ann 0: labor derivetur, amiciis Diti
intelligitur labor : fi a Gracc. OVU^ mortis frnter, vrum No£lis, fomnum docet Edda, De/-
livgQ f. DilicuJn dcniqve elocatii Di.sLJnn '^: '^lcm pcperit, Qvicqvid fit, Noflis lixc conjugia-
liand multum difiimilia f*nr<* Phoenicum fabulis Sanclioniathoncis apud 37,ufebiiim Prxparnt.Evan-
gel. Lib. I. Cap. X. obviis obfervavit b, Tychonius. I. c.
Njyt. n. pl, a nojn. fing;. nytr luilis , bcneficus. nyt benefica. nytt utile.
o.
Oc, 1) 8c conjuniElio copulativa c) qvod admodwm fingiiiarc cft, in Codice Regioadhibetiir fffpifliiijc
pro of fuper; oc nyt Repn fupcr benifica nxunina p. 12.
Or prxp. regehs abl. 1) a. ab. ex. dc. or Vmitholde var ianrd innfcnupud, ex Ymcri carnc creatn fuit
torra. 2) fme, absqve or hofc absqvc modo d: nimis, fuperfluo immodice,
Or, adj. c, nofter. ort noftrum. hodic ^vtr. nomin. pl. orir-, orar. Or. Genct. Orra, Dat, Orojn.
Acc. Orn, Orar, Or,
- 'Crdspeci.' Sffpiencla cuiioqviis propolita. ab Urd, VerDitin. A. S. yom. Al, Unort. Angl. JVord,
Belg. TVoofd. Drtn. Drl). Gcvm. fS^ort. tJlph. Vaurd. a 3 praet. orti loqvebatur, verbi at yrkia
loqvi, & ^ec/ fapienfia.
OSoft, vox dirticilis phues admittit derivationes, fc, a) ab orojf, or/f/f deferta, loca vacna, .inculca,
b) ab Or- & hof pcr aphEerefin ci/ niodus ; unde orpf immcnfitas Abl. oro/fimmcnfitate. c) ab
partic. negat, nominibus pracfigi folita 0- & rof penctrabile ab at rififu findere, retegcre. Re-
fpe£lu tcmporis Oro/ dici potuiflct ivimcviorahih, tempus ctJgAov, hjec funt. Dni G, PauU,
K.
Krtw, n, pl. explicationes, rationes, caufx, /it/<f>*fl Vrtwc reddere rationem. hinc Tiva rauc. p.
36. Origincs Deorum myfteriaqve, ab at rekia exponerc, explicarc 2) feqvi-, rekia fpor ve-
ftijria legere, feqvi. A, S, Ic rccct narro, expono, recnn exponere. Suefen relfie fonmium
expofuir. Gcnef. XL, v, 16, ReW/z ri-ff/rrfo/or gencalogias exponere. 3) cvolvcrc, explicare.
han ralcti kladit veftism convolutam evolvit. rekia r/etin cxplicare re'tia: qvx cuiii afl -fincm cx-
plictita (unu rakin dicuntur,. 2) finis, terminus cuiur.cunqvcvei , tibi fubfiftere neccffum cft,
nec ultra qvcm vcnire poflUmus, In qvp fenfu ET^plkit ad finem libiQrum medio scvo cxaraco-
rum>
]NDEX VOCUM RARTORUM. ^3
ruin', arlhlhimm cerniimis. Ragjta raric QXitus ^ obttiis, inteririis Dcoinm five confumatio fe-
culi , qva; Ragnn ratikr in Cod» Reg- Eddjc Snorr. etiam dicitur, non Ra^ita rauckr, Deorum
crcpufuhun in vcrfionc latina Edit. Rofcninna:, qvam fcqvcbar png, 5 i. nppcUntur. Displicet
jam hccc verfio cum ad gcruiinum, nifi per ambagos, fcnfuni venire ncqvcamus. Vellcm crgo
- Ragna ratic f. vaukr (qvod certe idem eft) transferri per occafum , obitum, interirum Deoi um,
tempus , qvo Diis (ad Vetr. opinionem) dcbitum natura folvendum cft. Nec obflat Raiicr crc-
pufculum f\gniHrare, duni caufa fuo caufato fit prior. Rancr etenim prins occafum folis notat
qvavi efte.^um occafus, crepufculum putn, unde 3) vefpera 4) tempus ultinium (fumta a die
comparatione) alicujus rei dicitur. ex. gr, Raucr lifs vors vicjc noftra; ulrimum,
Rafia j^enetiv, plur. a nnminar. .
Rauft, f. qvcc vox fifrnificalfc vidctur i) qvictcm. i) lccum qvietis, 5) tantum fpntium, qvanriuu
qvietis inter loca, num prolicilcimur, jacer. unde 4) milliarc venit Uve locorum menfura apud
Veteres. A. S. R<ejl qvies tcqvies, qvictis locus. Raft-datr fabbarum. Ulph. Rafta mininre.
vid. Ihre in hac voce. Putar b. Ejolfus Jonjc Radaui milliari minorcm cfic, duiaus fabula Dc
Thoro & Hrugnere, ubi Gigas novem raltasaltus, tres fecundum humeros latus contra Tho-
ntm pugnafTc pcrhibctur. Sed obfervandum eft hunc Gigantcm, ftupcndum fuilTe opus Jotu-
norum, qvi peicufli metu, fe fuosqvc dcfenfioni contra Thorum imparcs judicarunt, ideo va-
- ftnm adco corpus creavcrunt, ut altcrum pcdem tota dcorum turba , excepto Valio, movcre
neqviverint. Et raftam fpatium effc longum fatis intelligi poteft ex Heimdallo, Numinum tu-
tiflimo cuftode. Qvi oculorum acie aliis prccftantior per centum Raftas qvicqvid rerum pcra-
frerctur, vidir.
Recff, pcllcrc, propellere, perfeqvi, infcftarj, a) ulcifci, vindicare AI, tVrechciK Mg. JVrckcn,
Regin, n, pUir, numina communiter, & fic a inc vcrtuntur. p. ^tj, Jam vero collatione inftitutA
ihrerl, c, n7is riufaz regin; & illud Salvatpris noftri apud Luc. Cap. XXI. v, 16, AvvUflug
tC^V a^C^Vm {J-UAevSecOVTUl , fufpicio fubiit Ketr»/ hicimclligi, qva; illic Ju^^cfi/teif.
Qvnm vocem vt»Igflta transfert ^irtutew^ Lurherus KrHfte robur, Dani Luthcrum Islan-
diqve fccuti funt , illi Kr^cfte y hi Krafta appcllarunt. A qvibus tamcn Rcviforum Re-
giorum noviftima verfio ann. 1748, difceclit , ^vuafA^etf ii^ctyoiV Himmekfis B^r 01 exer-
citum coelorum vocans. F.govim, virtutom univcrfi oompagcm contlnentcm intelligo, qvx
licct una diverfos cfteitus producens plura nomina fortitur , qvn modo pluraliter ^vVci[^Sig
appellari pofTunr, Qvlt qvidftt, erit mihi Kn^;?!. plur, Rr.gitt i) robur, vis, poteftas, 2) per
juettmymiam adjun£li rocens, validus, robuftus : unde A. S. JiegwPrincipem , ReiSlorem, prn;-
fidcmj Pra;fcilum notat. imo ctiam Deum- numcn, ut in Rcginn Oifcapu 0: divinum decretum.
Vcrbo : Rcgin, five a LiUinorum Repio fivc a Ravi mei;in vis, robur excellens, valde mafcnum,
deriventur, apud majores noftros nomen fuir diis &mortalibus divinum qvid f. exccllcns haben-
tihus tributum, Vertcrem iraqve Hnat vinna cinberiar hcrui fan\irs nt miz ritffa% revin ita:
Qvid operAntur Monoheroes exercituum apud Patrcm usqve dum vi univerfi compagem com-
plcxa ceftTante omnia folventur» v, dum vires iimverfi compagem eontinentcs folvcntur, ITt ha;
vires
^4 INDEX VOCUM RARIORUM.
vires atl movtalSnm rdatx formam, fme qvn n majoribus comprehcndi non powrflnt, certis in
Edda nouiinibiis infin;nit£C & culta: ftmt. Icjcm valet Stroph. 27. p. 24, Qvjs Genef. IV. v.
22. convcnit^
flucr?, curreic. facerc ut qvid cumt. j-ejmr aiunis fluit. Hann rcndi hfA borgarlMi
portam urbis pmercurrit. rewjw « .//i/Vr;7« Xylofoleis ciirrere. a) dctcKtoribusdicitur» qvi fta«
mina funcJunt. 3) cremor a la>£ie eircerc. unde untlan renning Uc enuclcntuni.
Re^na tcntare cxpcriri ; contendere. hinc J-rtHw expcrimentum. Sv. R'6n, 1) dolur ffrumna anguftia»
Rififax. Colvi , dirimi, rumpi rw/rt ,/>//:/7;g acicm frangerc^ Regi7t rinfait numina lolventur, ab in-
viccm dirimentur 5 fummun>qve obibunt diejn,
Sfchrhnni abl. a nominat. Sahvinmir, \\\. nonu propr, apti, qvo Valhallac civcs vcfcuntur. Myth. Edd»
XXXIIT.
Srt/rt gcn, phu. a nom. plur. faUr, fmg. fafr, p. 4. habitaculum conclave , domus. 2) aula, 3)
scdes, coenaculum Al. Sala. Arm, Sala, Masfog. Salian» Sel Isl. a:fliva, icdcs in montanis cx-
ftrm^la , ubi pccudcs per £efl:atcm pafcunt.
Sattir concordes, convenienpcs, a verbo at fxttaz cpnvenirc. A. S, fttttan placarc^ Hib, fithivi idcm,
hinc fatt, fdtt concordia ffcdus,
Sia videre , 2) invifere p. 6, 3) eifaminare. fta cida at monmm juramenta fe purgantium examinare
in LL, Gr^p.its,
i^/o?» accuf. plur, fcintillas, a nom, y7or.
Skatmm, f, frojuearum a;tas_. xvum bello. turbulentum a S^A^/jm framca, 6<.oUU
SkQggold vrvocis, barbaruni cctas a Skegg f. barba & old gcncratio, acvvm, aitas. Uvx derivatio fi
^ ' ■ . ' * r
veracfl-, non video qva Vatione ocvo , qvod defcribit Vola, trifti fcilicct & malo, talc no-
men tribuerc poflcr, Etcnim barba virum gravcm atqve fapicntem , imo Dcum tsr opt. max,
(qvem Pontificii, Graxi & hodie duin Rutheni barbatum fingunt) dccens, in honore fcmpcr
fuit , & hinc majoribus.
^iTpn coma , non ulla barba refe£la majui.
Qvod immcrito miratur Vates Sulmonenfis : nam privari Earba i{!;nomtniofum fuiflle, tum facra, ci^m
prophnna monumcnta contcfl:antur. Romani fervos, nofl:rates fures legc niulihn-unt capillis & barba»
Idem qvoqve faciunt adhuc Turci. Et qvis nefcit Hifpanos, promiffc barbatos orbem novum occu-
pantcs^ incolas, qvodnonalcrentbarbam, fed radii:itusevellerent pilos, befliis efli pejores, ejerafll:,
vid. Renzon. Nov. Orb. Hitt. Lib.ll. c. 17. Barbam igitur « poUtiflTnnis gcntibus maximi habitam
fuiflc cum probc confi:et , necefliun efl: aliam nominis efl"c caufam , lufum forfan, autscnig^ma;
potuit etcnim ^barbarus-, barba fumi , per fkcgg cxplic^ri, adje£tiviqve loco compofita in voce
poni. Vcrum ego Skeggold a Skcggia 0: fecure dcrivo ; nam hinc potuit commodifllmc ocvum caidc
madens appellari, cum inter arma fecures promineant. Qvidqvodi Skeggbld faUitatur Dca ca-
. divalis, parca, qvai caefls bello in Valhalla pocula miniftrat. Grimnerianam laudo Odam ubi Odi-
nus Volkyrias enum^rat , noininibus , qvw gradus bcUi monftrant»
HriH
INDEX VOCUM RARIORUMi 65
: • ■ : Hrifi. oc Mifi , \ '
Vil ec mer liorn bcri
Skt^^jaU oc SKQpil^
Hiliir oc prfulr
Hldck oc Hcrfiotor
GdU oc Gdrahbd . : . t'
Ran^rhl oc Reginlcif
pxv bera Eiiiberioin 61. '
o: Hrzy?rfw (concunioncm, furorem qvi arma mmiftrflt,) & Mifiam (ortanj fnde turbationeut"
«bi fc. acics congrediunrur.) ' ■ » .
Volo milii cormia (potu plenn) fcrant.
Ske^gbld (armonun ftrcpitus , fiibjun£lum pfo adjun^o) & Skb^ul (flcioi declinatio, fuga.)
Hiida (fortitudo) & Tinnda (animi virtus, conftantin.)
Hlock y (exultatio, gaudium cx vi£loria fumtum) & Hcrfiotor (catens vi£lis inje£lie.) .
G6U (clamor, vocifcratio) & Geirahdd (pugnx finis vi^toiiaj
. Ravgrida (rapino^ violentia,, furor) & Re^inleif (vira coafta, fervitus»
Illaj Monoheroibtis cereviftam miniftrant,
5Az«/rtx/jubafplcndensnom. propr. eqviDici, fkin fplendor, ab it fkina fplcndere, lucere, fiilgerej
cujus verbi fignificatio a£l:ivii fc. monftrarc: pacc illuftris Dni Ihrei,non datur, qvod locus cx
Ingvari Peretjrinatoris vita ab co delumtus docct. lng;mr hefir eftir danda Jardteikmivt fkinit.
0' Ingvarus poft mortem miraculis claruit. add, hoc cx Prologo ad Vitam Sti Magni Orcadum
comitis: Johannes oc Thorlnkr hafa Island geiflat nted fkini finiui hiartra verdleika o: Johannh
& Thorhicns Islandiam iUuminarunt fplcndore clariflimorum fworum meritorum. A. S. fcinan^
Angl. to fhine, Dan./Ainnc fplcnderc, fulgerc : A. S,fcinan viecgemm emicarc yirtutibus. Vmidrum
fcinad mirifice fplendet. Scina\i j^ia rithvifan fva fnnne o: fplcndebunc jufti ficut fol Math. XIII.
V. 45. a) Faxe jubatus a /f/A: juba. A. fcax cnma, capilli cafaries /erfA.".cA/|5 f.ifcia crinalis..
feax-fangcom^-, capillorum prchenfio. /ert.ve|3 crinitus.
Snotr 1) ffipiens. Ulph. Sjtntrs 2) hodie niundus , ornatus, . Dan, mtt hinc fnotra Cco^x, qvcisver-
runturscdcs, rcddunturqvc mundcc. in Appcnd. iad Hiftor. Olai Tryggvini» comp. Snotrari
fapientior.
5*5/07« p. 12. dat. pUu*. a nom. plur. /?rt/r fmg; /(//»- Bi. i) bnculus, fcipio, fuftis, columna, qvas
cum primi, charaiteres , nd ideas cum aliis tacitc commicandas a majoribus inventifed maxime
fimplices, Runas puto, rcferant, 2) litera: y?<i/rr diita; funt. A. S. Jiaf, fiaf 3) Dotftrina,
fcientia, fapientia. fornir finfir t^^ a. fcientia rcrum antiqvarum.
5HK7t. Sunna. A. S. Sun, Angl. thc Sun, Sol. p. ao.
Svrt/Krfr. placidus. nom. propr. Patris aiftatis in Edda, Mythc^l. XVII. Svaf}i\:>r heitirfiicrfa[3cr//w/-
ars cr. oc er hann fselUfr. af hans heiti cr jjat kallat fuaslict er bUdt er Svafudust^ocflfHr Pfl-
; ttr JEftatis; delicatus tdeo efi iUe\ nt ah to placidrm qvicqmd Svaflict denonunatum fit. '
<Svin;jflM» accufat. fingul. a hom. fhimtr prudens. s) p^rcus, fed hoc tantuiu hodie.
^ Snrtr
66 INDEX VOCUM RARIORUM.
SHttt licm, propr» Cwftodis limituin Auftwlis cocti> ignisqve tnundum perdlcwti doiumus', vid. Edd.
T.
^itm genetlv. pl.. a notn. tivar, i) pivi, 4) Dii. iiva rauc Dcorum Origines pag, 35. A. S. Tiv
Mars, Tives'dce(f^ Dies Martis forfan a Tif Gradus ut Lntinis Gradivus. nam nobis Tifa grada-
tim incederc notat,
T/JsiV verb, imperfonale. cupiditas, defiderium fubit. a tt\-) tempuf , tcmpus oportunum, oportu-
ritas, p, 2. A. S. r/[»*«w annuere , permittere. . . ..
u.
1 . ' r ■ ' ■
I
Vaxa crefcere. Dan. voyf»
Uphimtn hxmisphsrium fuperius, cocluuu ab. np furfum, iuperlus, & himin coelum*
H H
V.
Vangiorn dat, pluv* a nom. Vangir ala, nom. fmg, Vam\r, m, ala,
Vnf\irudnir norxv, propr, ]otum> qvcm Odinus adiit, forP.m idcm ac Vap-t^rudr ^ Vapn, Gerra.
5E6affCII arma .• (nam ^ in mutari fEpiiis folet) & prtidr fortis ; itd ut V/tf\3rftdnir fortem in
armis Jiotet*
Vaf^ accuf, fingiil,. a nominat. Vngr m, marc. 2) pars maris terram fecantis, finumqvc cfHcientis.
3) pus. Al. j^rt^faqva, humidumfluens. . 4) mare, Alindeft, K/ig, ^^ojEif. i}ftatera, trutina a)flu-
flus. A. S. Vag, Veg 1) flu£lus, 0.) aqvaruui vis 3) oceanus, qvod ab' at ,vegtt ekvare,
pondcrare, venit, cum fluihis in altimi forantur, donec cavi mole fua fundo illidentur,
Vftl accuf. finjr,ul. a nominat, Valr, m. ftraj^c u cxforixm in bello campo ftrata corpora. a Val n,
clc«itio , ab at vclia eligere, Omncs etcnim bello ca;fos elcxiflc f prs:deftinafl!edicebantur VaU
kyria : parctc, Decc cxdivales, qva; fortnnam belli moderatum ab Odino mittcbaniur»
Vanahtivir Vanorum mundus. Regioncs ad Tanaim fitx,
VnniY pl. nom, populi Tanaim accolentis, ' '
Var\i{H contra^Ile pro ifar\> at non ficbat. vnr]-yat ha%n Afoin aUnn Afis o'- Diis neutiqvam editus fiiit.
Verpomc contra£le pro verpo mic, verpomc ordi n conjicit verba in mc 0* mc alloqvitur. Eoclcm fere
dicendi modo hodiedum utiinur : at faftc fi^ie p(ia llPflCt oculos in aliqyid conjicere 0: ad vi-
dendum aliqvid oculos vertere.
■
Var\irat pro ver^yr at non fit.
Ve\)ia periculum aliqva dfircfacere, fponfionem inirede evcntu rci futm-tcincerto. A.S, fVrfrf, Vedd,
Vedj Pii^nus, Arrhabo, Vadimonium. V edniman pi;);nu3 accipcrc, vadimonium fumerc : itnder
■jfrf /fcg/in fub pignore poncrc. a) pa£lum foedus fponfip, fettan re/i ;ftabilire focdus. fUan
ved pangcre , iccre foedus. Vcdde fyHnn fidem dare. Hanf\:)i P^edia capiiis periculum inire,
fponfionem, fi resalitcr, qvajn dcfinitum cft, eveniat, capittf ftantem , faccrc.
Vctr,
INDEX VOCUM RARIORUM. 67
Vcra p. 50. Gcnetiv. plur. n nommar. Kcrnr, fmg, Fcr m. i)- cxiftcns qvid. a) vJr. a verbo^ at
rerrt efle, cxiftcrc. qvod '& de diis & mortalibMs dlci poteft. melius igitur vetba Vnfthrudms
p. 50. l^u ert c vifaftr vcra: ita verterentiir. Tu cs ovmiuin exijlentimn fapieiitijjtmus. i>3min-
certa eft VAfthrudnes de O^iwo fiv« Deo, fivfe homine opinio.
VttT^ m, 1 ) hicms, cu jus hxc eft in Cod. Reg. Genealogia : Fa^yer Vitvar er ymtjl kalla^r Vindloni
e^er VindlVallr, han er Vafaj^ar/oM, oc vorb \)eir attmigar Gvlvnmtv (immitis ferus immanis) oc
Svalbriofta)5r (frigida fpirans) oc hefer \ctr \>eirra fkaply^tde o: Pater Hiemis modo Vindloni,
modo Vindfvalm appellatur, Ejiu; pater Vafudus. Vindfvalo cognati erant Grimtner & Sval-
brioftadus; & hos ingcnio refcrtHiems. Cujus fabula; hiceft fenfus: Hiems (Vetr) a nomine
fldj. Votr humidus vcnicns tempore anni ventofo ineidit, atqve fmiul imbribus trifti, qvorum
porro imbrium ventis aj^itatorum inclementia, & humore mixtimi frigus, Hicmis naturam con-
ftituunt. 2) Annus per fynccdochen partis, De coinputationc annorum oer/ncme,- piifcis Gen-
tibus Hyperboreis ufitata videatnr Ad. Hcnr, Lackmani difpntati» ChroHohgico hifiorica, Kilp-
Vignir nomen Thorl. p. ^J^,
Vigridr i\om. campi, iihi Snrtus c\im MuspeHi fiXiis mmtina dcbcllabit, & funditus delebir, a Vig
cades, bellum. & rid turba.
Vig]>r nti ahht. ti Vig\)rot. n. a Vig, n. Cffides & \)rot defe^lus. a)?finis. Vignis at Vig\}rotili>i
Thoro' viribus caidc cxhauftis deficicnte.
Vindr. m. aura, fpiritus, 2) ventus. 3) Vita Vindrinn f6r or-hanom fpiritus, vita'eum rcliqvit,
A, S. Wiuds^ "Winths. A. S. Dan, Germ, Sv. Vind, AI, Vuint. Chambrobr, Gtvint,
Vita^r parric, pafT, declaratus, dcfinitus v, at vita 1) fcire cognofcere. a) definire, dcclararcj fi^
cere ut alii Iciant, Vita^pr VauUr campus bello deftinatus, praifcriptus.
Vi\3i*Y nom. propr. Dei cujusdam. pag, 46.
■ ■ ■ ■ ■ ■ ■• ,
y.
-
yggr noiH, propr, Odini,
yim nomcn propr. Jbtuni primxvi, wnde tota Gens fic difla pvodiit, &c, vid. pag,
Yrdi ficret. 3 pcrf, imperf, conj. vcrbi at vtrda fieri. pag, »
'prafr mn\. Tliori p, 44+
pulr m. orator. p, g.
pttrji iudigens, carens ab at \)urfa carere> indigerc ta\>ar \>Hrfi hofpitii Indigens. p, 4, Al, Tbnr'
■ ben, Germ. darbtn. Belg, darven indigcrfi & Thitrft, AI, nccefntas, Belg. Dnrft,
pvtnt qvia, qvoniam, p. 2,
pyrjir fiticns, fitibunduSj \iorfii fuis, \>yrfta fitifc.
i
n
4
9 '
"i
6' •
- k
.'I-
4w
r
p-f it
T
■v.>1